Yeni layihələr, işgüzar görüşlər, genişlənən əməkdaşlıq

Vətənpərvər oğulların qəhrəmanlığı düşməni diz çökdürdü

Bir qurultay qərarı və Azərbaycanın dəyişən siyasi taleyi

Dünyanın mənəvi xəzinəsində Azərbaycan imzası

TDT-nin gücləndirilməsi zamanın tələbidir

Türk dünyasının aparıcı gücü

Əsrlərə hesablanmış saziş

Yurduna əbədi qayıdan müqəddəs bayraq

23 saatlıq Zəfərin qüruru

07 Sentyabr 2026 13:50

1011

Elm və texnika

A- A+

Afrikadakı şimpanzelərin səslərində regional “ləhcələr” aşkar edilib - Alimlərdən maraqlı kəşf

Afrika qitəsinin müxtəlif bölgələrində yaşayan şimpanzelərin səs siqnallarında insandakı regional ləhcələrə oxşar özünəməxsus fərqlər müəyyən edilib. News Nation portalının yaydığı məlumata görə, tədqiqatçılar qrupu bu qeyri-adi xüsusiyyəti həyata keçirdikləri geniştərkibli təhlillər nəticəsində üzə çıxarıblar. Alimlər Zambiyadakı Çimfunşi vəhşi təbiət sığınacağında və Tanzaniyadakı Qombe Milli Parkında yaşayan 30 cavan şimpanzeyə aid 11 mindən çox səs siqnalını analiz ediblər.

Məlum olub ki, hətta balalar da məskunlaşdıqları ərazidən asılı olaraq bir-birindən cüzi fərqlənən səslər çıxarırlar. Heyvanlar böyüdükcə bu fərqlər daha da aydınlaşır. Bu özünəməxsusluq xoruldayış, inilti və gülüş kimi müxtəlif səs tiplərində özünü aydın göstərir. Tədqiqat çərçivəsində səs yazıları kompüter proqramına yüklənib və alqoritmdən yalnız səs tonlarına əsaslanaraq şimpanzenin mənşəyini müəyyən etmək tələb olunub.

Nəticələr göstərib ki, heyvanlar yeniyetməlik dövrünə çatdıqda proqram siqnalların haradan gəldiyini 90 faizdən çox dəqiqliklə düzgün təyin edə bilib.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, şimpanzelərin ünsiyyət tərzinə ətraf mühit faktorları birbaşa təsir göstərir.

Qombenin sıx tropik meşələri ilə Çimfunşinin açıq seyrək meşəliklərində səsin yayılma dinamikası fərqlidir. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, babuinlər də daxil olmaqla digər heyvanlar da öz səs siqnallarını yaşadıqları mühitin şəraitinə uyğunlaşdırmaq qabiliyyətinə malikdirlər.

Yasəmən MUSAYEVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

22 Sentyabr 2026 Süni intellekt müəllimin köməkçisi ola bilərmi?

22 Sentyabr 2026 İnsanabənzər robotlar erası başlayır: ötən il dünyada 7 min android satılıb

20 Sentyabr 2026 Akademik Rəfiqə Əliyeva - Ömrünü elmə, qəlbini insanlara həsr edən alim qadın

16 Sentyabr 2026 QAFQAZ ALBANİYASI: TARİXİ İRS VƏ VARİSLİK ƏNƏNƏSİ

16 Sentyabr 2026 “OpenAI”, “Anthropic” və “Google” süni intellekt risklərinə nəzarət üçün yeni qurum yaradır

15 Sentyabr 2026 Qırğızıstan Müsəlmanları İdarəsi Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu ilə əlaqələrin inkişafında maraqlıdır

15 Sentyabr 2026 Məcnun Məmmədov: Azərbaycanın müasir aqrar modelinin formalaşdırılması üçün yüksək ixtisaslı kadrlara böyük ehtiyac var ...

15 Sentyabr 2026 Hafiz Paşayev: Yaxşı vətəndaş ibtidai məktəbdən yetişməlidir

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan və Çex Respublikası Xarici İşlər nazirlikləri arasında siyasi məsləhətləşmələr aparılıb

22:34
22 Sentyabr

Nazir müavini Yalçın Rəfiyev BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində bir sıra tədbirdə iştirak edib

22:33
22 Sentyabr

Azərbaycanın daha iki veteran cüdoçusu qızıl medal qazanıb

22:32
22 Sentyabr

Azərbaycanın xarici işlər naziri Nyu-Yorkda Cammu və Kəşmir üzrə Kontakt Qrupunun iclasında çıxış edib

22:31
22 Sentyabr

Azərbaycan-İsveçrə münasibətlərinin perspektivləri müzakirə edilib

22:31
22 Sentyabr

Azərbaycan və Cibuti xarici işlər nazirləri Nyu-Yorkda müzakirələr aparıb

22:29
22 Sentyabr

Unikal dialoq məkanı

21:15
22 Sentyabr

Sonuncu oyun: Messidən Argentina millisində vida mesajı

21:13
22 Sentyabr

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Türk Dövlətləri Təşkilatı ildən-ilə güclənir

20:35
22 Sentyabr

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Azərbaycan və Ermənistan arasında daimi sülhün bərqərar olmasını arzulayırıq

20:13
22 Sentyabr

Türkiyə Prezidenti: Fələstin xalqının səsini dünyaya çatdırmağa davam edəcəyik

20:01
22 Sentyabr

Bakıda yerləşən ali təhsil müəssisələrində tədris distant təşkil olunacaq

19:58
22 Sentyabr

“Yeni qala” konsert kompleksinin açılışı olub

19:43
22 Sentyabr

İran Prezidentinin təyyarəsi Əlcəzairdə texniki eniş edib

19:32
22 Sentyabr

ABŞ Prezidenti: Ukrayna müharibəsi düşündüyümüzdən daha tez başa çatacaq

19:21
22 Sentyabr

Tramp: ABŞ və Venesuela dünya neftinin 60 faizindən çoxuna sahibdir

19:12
22 Sentyabr

ABŞ Prezidenti: İranın nüvə silahına sahib olmasına heç vaxt icazə verməyəcəyəm

19:03
22 Sentyabr

Ceyhun Bayramov BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının açılışında iştirak edib

18:58
22 Sentyabr

Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisinə son 2 gün: Bakı sürət yarışına hazırdır

18:56
22 Sentyabr

Azərbaycan XİN: Tsxinvali bölgəsində keçirilmiş qondarma “prezident seçkiləri”nin nəticələrini tanımırıq

18:49
22 Sentyabr

Dublində qədim qala tapılıb

18:47
22 Sentyabr

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

QƏZET ÖMRÜ15 Sentyabr 2026

Müstəqil və çoxtərəfli diplomatiya modeli12 Sentyabr 2026

Avrasiyanın güc mərkəzi11 Sentyabr 2026

QURUCU, YARADICI, SÜLHPƏRVƏR VƏ UZAQGÖRƏN LİDER10 Sentyabr 2026

Azərbaycanın təmin etdiyi ədalət dünyaya nümunədir09 Sentyabr 2026

Praqmatik və çoxşaxəli diplomatiya08 Sentyabr 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Smartfonlar üçün kamera ovçusu05 Sentyabr 2026

Biyan bitkisinin tədarükü gəlirli sahədir02 Sentyabr 2026

Su problemimiz həll edildi02 Sentyabr 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!