27 sentyabr 2020-ci il... Azərbaycan tarixinin şanlı səhifələrindən birinə çevriləcək 44 günlük Vətən müharibəsinin başladığı gün. Təqvimdə cəmi 44 gün. Tarixin yaddaşında isə əsrlərə sığacaq Zəfər salnaməsi!
Ermənistan silahlı qüvvələrinin genişmiqyaslı hərbi təxribatlarına cavab olaraq başlayan Vətən müharibəsi xalqımızı taleyüklü sınaq qarşısında qoydu. Bu, sadəcə torpaq uğrunda döyüş deyildi, həm də illərlə həsrətində olduğumuz torpaqlara qayıdışın, milli iradənin, tarixi ədalətin bərpasının mübarizəsi idi.
Həmin gün Prezident, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev xalqa müraciət etdi. Prezidentin qətiyyətli mövqeyi və Qələbəyə sarsılmaz inamı xalqın qələbəyə inamını, mübarizə əzmini daha da gücləndirdi.
Dövlət və xalq bir amal ətrafında birləşdi – Vətən bütövləşməli idi!
Azərbaycan ayağa qalxdı! Minlərlə igid oğul Vətənin müdafiəsinə, torpaqlarımızın azadlığı uğrunda döyüşə yollandı. O günlər səfərbərlik məntəqələrində yaranan izdiham xalqın Vətən sevgisinin, birliyinin və qətiyyətinin təcəssümü idi.
İgidlərimiz ölümün, əbədi ayrılığın, şikəst olmağın və iztirabın mümkün olduğunu bilə-bilə çıxırdılar bu yola: təki torpaqlarımız azad olsun!
Bu 44 gündə əsgərlərimiz təkcə cəbhədə döyüşmürdü, bütün Azərbaycan döyüşürdü. Analar oğullarını cəbhəyə yola salır, atalar övladlarının yolunu gözləyir, həyat yoldaşları, nişanlılar, bacı-qardaşlar ayrılıq ağrısını Qələbə ümidi ilə yaşayırdılar. Azərbaycanın hər evində bir cəbhə vardı. Kimisi qan verirdi, kimisi əsgərə yardım göndərirdi, kimisi gecə-gündüz dua edirdi. Silah tutan əsgər səngərdə, milyonlarla insan isə ürəyi və əməli ilə onun yanında idi.
Vətən müharibəsi... Bu, təkcə ordunun müharibəsi deyildi, eyni zamanda dövlətin siyasi iradəsinin, ordunun döyüş qüdrətinin və xalqın sarsılmaz birliyinin tarixi sınağı idi. Oğullarımız yalnız işğal altındakı torpaqları azad etməyə getmirdilər, həm də milli ləyaqətin, tarixi ədalətin, illərlə tapdalanmış milli şərəfin bərpası uğrunda döyüşə atılırdılar. Bilirdilər ki, bu yolda ölüm də var, zəfər də. İgidlərimiz zəfər uğrunda, Vətən, torpaq yolunda şəhid olmağa hazır idilər. Onların düşüncəsində Vətənin taleyi dayanırdı. Onlar canları bahasına bir həqiqəti təsdiqlədilər – insanın ən böyük mənəvi ucalığı özündən daha böyük amal uğrunda yaşamaq, lazım gəldikdə həyatını fəda etməkdir. «Təki Vətən yaşasın!» - bu, minlərlə igidimizin son nəfəsədək yaşadığı müqəddəs amal idi. Şəhidlər verdikcə millət daha da bütövləşdi.
Müharibə başlanan gündən Ali Baş Komandan İlham Əliyev mütəmadi olaraq cəbhədəki vəziyyət və hərbi əməliyyatların gedişi barədə xalqı məlumatlandırırdı. Cəbhədən gələn qələbə xəbərləri bir-birini əvəz edirdi. 4 oktyabrda Cəbrayıl, 20 oktyabrda Zəngilan, 25 oktyabrda Qubadlı azad edildi. Hər azad olunan şəhər, qurtarılan kənd illərlə yurd həsrəti çəkən insanların qəlbində yeni bir ümid, yeni bir sevinc oyadırdı. Qazanılan qələbə illərlə davam edən siyasi və diplomatik mübarizənin, Azərbaycan Ordusunun qüdrətinin və xalqımızın qətiyyətinin nəticəsi idi. İllərlə sülh yolu ilə ədalətin bərpasına çalışan Azərbaycan haqqını döyüş meydanında müdafiə etməyə məcbur qalmışdı.
Nəhayət, 8 noyabr 2020-ci il... Azərbaycan tarixinə ən şanlı səhifələrdən biri yazıldı. Şuşa azad edildi! Şuşanın azadlığı milli kimliyimizin, mədəniyyətimizin və mənəvi yaddaşımızın ayrılmaz parçası olan müqəddəs bir şəhərin yenidən Vətənə qovuşması demək idi. Bu, xalqımızın qürurunun, milli ləyaqətinin və tarixi ədalətə inamının təntənəsi idi. Həmin gün Ali Baş Komandan İlham Əliyev Şəhidlər xiyabanından xalqa Şuşanın azad olunduğunu elan etdi. Bu müraciət 44 günlük müharibənin unudulmaz anlarından birinə çevrildi. İllərlə gözlənilən xəbər gerçək olmuşdu. Xalqımız tarixi Qələbəyə qovuşurdu. Bu sevincin arxasında minlərlə insanın canı, qanı, yarımçıq qalmış arzuları, şəhid ailələrinin əbədi nisgili, qazilərin sağalmaz yaraları və gözləri yolda qalan doğmaların həsrəti vardı.
10 noyabr 2020-ci il. Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan rəhbərlərinin imzaladığı üçtərəfli Bəyanatla hərbi əməliyyatlar dayandırıldı. Beləliklə, 44 gün davam edən Vətən müharibəsi qələbəmizlə başa çatdı. Bu tarix uzun illər davam edən münaqişənin hərbi mərhələsinə son qoyulduğu, xalqımızın iradəsinin və ordumuzun qüdrətinin tarixə yazıldığı gün idi. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi mərhələ başa çatdı, milli ləyaqətimizin və tarixi ədalətin bərpasında yeni səhifə açıldı.
44 gün...
Bu, sadəcə bir müharibənin müddəti deyildi, xalqın iradəsinin, ordunun qəhrəmanlığının, millətin birliyinin tarixə çevrildiyi zaman idi. Və bu tarix bir həqiqəti yenidən təsdiq etdi - Vətən uğrunda canından keçənlər də, onların uğrunda döyüşdüyü Vətən də əbədi yaşayır!
Elşən QƏNİYEV,
“Azərbaycan”