Azərbaycan qlobal tədbirlər zamanı təhsil sistemində çevik mexanizmləri uğurla tətbiq edir
Azərbaycan qlobal əhəmiyyətli forumların, sammitlərin və idman yarışlarının keçirildiyi əsas beynəlxalq mərkəzlərdən birinə çevrilib. Bu cür mötəbər tədbirlərə evsahibliyi etmək təkcə diplomatik uğur deyil, həm də ölkə daxilində idarəetmə mexanizmlərinin, infrastrukturun və sosial xidmətlərin müasir standartlara uyğunlaşdırılması deməkdir. Ölkəmizin evsahibliyi edəcəyi BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə strateji qərarların qəbulundakı fəal iştirakını bir daha təsdiqləyir. Mayın 17-dən 22-dək Bakıda keçiriləcək bu mötəbər tədbir respublikamızın dünya arenasında siyasi nüfuzunu möhkəmləndirməklə yanaşı, yeni əməkdaşlıq platformalarının yaranmasına zəmin yaradacaq.
Hazırda forumun yüksək təhlükəsizlik və konfort standartlarına uyğun təşkili üçün kompleks hazırlıq tədbirləri icra olunmaqdadır. WUF13 kimi platformalar Azərbaycanı müasir, rəqəmsal və dayanıqlı şəhərsalma modelini mənimsəyən bir ölkə kimi təqdim edir. Şəhər infrastrukturunun qonaqlar üçün optimallaşdırılması xarici investorlarda paytaxtın idarəetmə potensialı haqqında müsbət rəy yaradır.
Qlobal sammitin keçirilməsi şəhərin digər həyat sahələrində olduğu kimi təhsilin təşkilində də çevik və adaptiv həllərin tətbiqini qaçılmaz edir. Bu prosesdə əsas hədəf təhsilin kəsilməzliyi prinsipini rəhbər tutaraq, tədris prosesinin dinamikasını qorumaqdır. Forum müddətində təhsil proqramının axsamaması məqsədilə müvafiq dövlət qurumu tərəfindən strateji qərarlar qəbul edilib. WUF13-ün keçiriləcəyi tarixlərində Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrində tədris və təlim-tərbiyə prosesinin təşkilində bəzi dəyişikliklər ediləcək. Bundan başqa, Pirallahı, Qaradağ, Suraxanı, Sabunçu və Nizami rayonları istisna olmaqla, Bakı şəhərinin digər rayonlarında fəaliyyət göstərən ümumi təhsil müəssisələrinin V-XI siniflərində dərslər mayın 18-dən 22-dək distant formada keçiriləcək. Eyni zamanda Bakı şəhərində yerləşən peşə, orta ixtisas və ali təhsil müəssisələrində də tədris distant formada təşkil ediləcək.
Təhsilin fasiləsizliyi prinsipinə uyğun olaraq tədbir müddətində dərslərin onlayn formata keçirilməsi şagirdlərin təhsil proqramından geri qalmasına imkan vermir. Ümumiyyətlə, müasir dövrdə rəqəmsal təhsil alətləri artıq alternativ deyil, tamamlayıcı mexanizm kimi çıxış edir. Distant tədrisə keçid həm texnoloji bacarıqların inkişafına, həm də təhsil sisteminin dayanıqlılığının gücləndirilməsinə töhfə verir. Bu yanaşma təhsil sisteminin istənilən qlobal çağırışa hazırlıqlı olduğunu və dünya standartları ilə tam uzlaşdığını göstərir.
Təhsilin müvəqqəti onlayn formata keçməsi dövlətin böyük resursları operativ idarəetməsi qabiliyyətini də göstərir. Əvvəllər hər hansı irimiqyaslı tədbir zamanı dərslərin dayandırılması və ya tətil verilməsi təcrübəsi var idisə, müasir dövrdə bu, akademik itki kimi qiymətləndirilir. Şagirdlər anlayırlar ki, təhsil məkandan asılı olmayan bir prosesdir. Bu, onların gələcəkdə qlobal əmək bazarında distant işləmə bacarıqlarının təməlini qoyur.
Onlayn təhsil və məsafədən iş rejimi şəhərdəki trafik yükünü 20-30 faiz azaldır ki, bu da beynəlxalq nümayəndə heyətlərinin hərəkəti üçün həlledici faktordur. Eyni zamanda karbon emissiyasının azaldılması və şəhər ekologiyasının qorunması baxımından bu qərar "yaşıl şəhərsalma" prinsiplərinə tam uyğundur.
Bu təcrübə, əslində, pandemiya dövründə qazanılmış zəngin rəqəmsal bacarıqların növbəti sınağı və inkişaf mərhələsidir. Azərbaycanın irimiqyaslı tədbirlər zamanı təhsilin idarə olunmasında artıq formalaşmış uğurlu bir yol xəritəsi mövcuddur. 2024-cü ildə keçirilən COP29 iqlim sammiti zamanı tətbiq edilən distant model öz effektivliyini sübut edib. Hər il keçirilən "Formula 1" yarışları zamanı tətbiq olunan onlayn dərslər də sistemin çevikliyini artırıb.
Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq, London, Sinqapur və ya Dubay kimi şəhərlərdə iri sammitlər (məsələn, COP, EXPO, G20) zamanı bənzər addımlar atılır. Onlayn tədris dünyanın müxtəlif şəhərlərində böyük beynəlxalq tədbirlər zamanı tətbiq edilən təcrübələrlə uyğunluq təşkil edir və təhsil sisteminin çevikliyini nümayiş etdirir.
Təbii ki, qəbul edilən qərarlar müvəqqəti və situativ xarakter daşıyır, tədris proqramının ümumi icrasına uzunmüddətli təsir göstərmir. Beləliklə, Bakı həm qlobal problemlərin nüfuzlu müzakirə mərkəzinə çevrilir, həm də rəqəmsal təhsilin dayanıqlı modelini nümayiş etdirir. Təhsilin kəsilməzliyi prinsipi ilə şəhər infrastrukturunun qlobal tədbirə hazırlanması prosesinin uğurlu sintezi dövlətin uzaqgörən siyasətinin nəticəsidir. Bu təcrübə sübut edir ki, Azərbaycanın təhsil sistemi hər hansı fors-major və ya xüsusi şəraitdə öz funksionallığını itirmir, əksinə, yeni texnoloji imkanları mənimsəyərək daha da güclənir. Bakının həm intellektual müzakirə platforması, həm də çevik idarəetmə nümunəsi kimi təqdim etdiyi bu model ölkəmizin beynəlxalq imicini yüksəltməklə yanaşı, gələcək nəslin rəqəmsal dünyaya inteqrasiyasını daha da sürətləndirəcək.
İsmayıl QOCAYEV,
"Azərbaycan"
