Fransa Osmanlı imperiyasının dağılmasından sonra Suriya üzərində əldə etdiyi nəzarəti bərpa etməyə çalışır. Lakin fakt budur ki, regionun reallıqları tamam başqadır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin “TGRT Haber” xəbər kanalının Suriyada hakimiyyət dəyişikliyinə və Türkiyə ilə Fransa arasındakı münasibətlərdəki gərginliyə həsr olunmuş reportajında deyilir.
Telekanalın qonağı olan Yaxın Şərq üzrə ekspert, Aydın Universitetinin dosenti Yeliz Albayrak Parisin keçmiş müstəmləkələrə və mandatlaşdırılmış ərazilərə hökmranlıq etmək vərdişindən əl çəkə bilməyəcəyini qeyd edib.
“Fransa heç vaxt Yaxın Şərqi tərk etmək istəmədi, müstəmləkə əsaslarını qorumaq üçün əlindən gələni etdi. Bu, Parisin hər böyük layihənin altından “qulaqlarının göründüyü” Suriyada da özünü büruzə verdi”, - deyə ekspert vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, bütün bu məsələlər Parisin enerji layihələrində və silah ticarətində fəal iştirak etdiyi bir sıra ərəb ölkələrinə də aiddir.
Ekspert onu da qeyd edib ki, Aralıq dənizi regionunda fəaliyyət göstərən neft-qaz şirkətlərinin əksəriyyəti fransızlara məxsusdur. Ona görə də Aralıq dənizində dəniz zonalarının delimitasiyası məsələsi gündəmə gələn kimi, Paris avtomatik olaraq vəziyyətə müdaxilə edir. “Fransızların məqsədi bəllidir: regionun qaynaqları və ticarət arteriyaları üzərində nəzarəti mümkün qədər genişləndirmək”, -deyə Albayrak bildirib.
Ekspert, həmçinin hər bir zorakı hakimiyyət dəyişikliyinin arxasında Fransanın dayandığı Suriyanın qonşusu Livanı misal çəkib.
Dəməşqdə hakimiyyət dəyişikliyi mövzusuna qayıdan Aydın Universitetinin dosenti belə bir fikir bildirib ki, Paris Suriyada sabitlik istəmədiyi üçün bu ölkənin ərazisindəki terrorçuları dəstəkləyir. Yeliz Albayrak əmindir: “Fransa Suriyanın parçalanmasından və zəifləməsindən faydalanır, bu da fransızların əlini gücləndirir, o cümlədən ticarət sahəsində onlara sərbəstlik verir”.
O, eyni zamanda, Fransanın bir vaxtlar malik olduğu gücə sahib olmadığını qeyd edib, məhz buna görə ABŞ-ın xəbəri və dəstəyi olmadan artıq təkbaşına hərəkət edə bilməyəcəyinə diqqət çəkib.
Ekspert vurğulayıb: “Uzun illər terrorla mübarizədə Dəməşqin fikrinə məhəl qoymayan və eyni zamanda, bəzi qanlı cinayətkar təşkilatlara qarşı mübarizədə onlara dəstək verən Paris və Vaşinqtonun mövqeləri Suriyanın unitar quruluşuna ən böyük maneədir. Paris təhlükəsizlik sahəsində Dəməşqlə əməkdaşlıq etmək istəmir, əslində, terrorizmlə mübarizədən daha çox Suriyada sabitliyi pozmağa çalışır”.
Y.Albayrak rəsmi Ankaranın YPG birləşmələrini (PKK terrorçularının Suriya qanadı - AZƏRTAC-ın qeydi) tərksilah etmək çağırışını da xatırladıb. “Paris və Vaşinqtonun dəstəklədiyi terrorçular silahlarını yerə qoymasalar, Türkiyə yeni hərbi əməliyyata başlayacaq. Eyni zamanda, Ankara konkret olaraq hansı ölkənin yaraqlıları dəstəklədiyinə də baxmayacaq”, - deyə Aydın Universitetinin müəllimi Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın müvafiq bəyanatını xatırladıb.
