Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycanda siyasi rəhbərliyə gəlişindən ötən 57 ilə bu gündən yanaşdıqda, həmin dövrdə həyata keçirilən tədbirlərin sovet idarəçilik çərçivəsini aşaraq, gələcək müstəqil dövlətin ideoloji, iqtisadi və mənəvi sütunlarının inşasına yönəldiyi aydın görünməkdədir.
Özlüyündə bu fəaliyyət milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasından başlayaraq, insan kapitalının formalaşdırılmasına, nəhayət, müstəqilliyin iqtisadi və hərbi-siyasi zəmininin yaradılmasına qədər hər bir addımı məqsədyönlü və sistemli şəkildə bir-birinə bağlanan strateji halqalardan ibarət olmuşdur.
Totalitar ideologiyanın milli kimlikləri assimilyasiyaya məruz qoyduğu ən mürəkkəb dövrlərdə Heydər Əliyev xalqın tarixi yaddaşını özünə qaytarmaq üçün bənzərsiz siyasi iradə nümayiş etdirmışdir. O, dərindən dərk edirdi ki, Azərbaycanın siyasi gələcəyinin uğurunun mütləq şərti ilk növbədə dilin, mədəniyyətin və tarixi irsin toxunulmazlığının təmin olunması ilə bağlıdır.
Odur ki, Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi Konstitusiyaya daxil edilməsinin milli şüurun oyanışına güclü təkan verdiyini bu gün hər kəs vurğulamaqdadır.
Milli ədəbi irsimizin görkəmli mütəfəkkirlərinin beynəlxalq səviyyədə təbliği, paytaxtın mərkəzində onlara abidələrin ucaldılması və repressiya qurbanı olanlarının isə tam reabilitasiyasına yönəlmiş tədbirlər milli ləyaqətin bərpası və cəmiyyəti öz tarixi köklərinə bağlayan vacib ideoloji "Qayıdış" aktları idi.
Dahi Liderimiz öz tarixi kimliyini dərk edən xalqa milli suverenliyini təmin etmək üçün savadlı, geniş dünyagörüşlü kadrların yetişdirilməsinin lazım olduğunu nəzərə alaraq diqqətini insan kapitalının inkişafına yönəltdi və gələcək müstəqil dövlətin intellektual potensialının güclü bünövrəsini formalaşdırdı.
Cəmiyyətin bütün sferaları üçün mühəndislər, həkimlər, hüquqşünaslar və idarəçilər ordusunun yetişdirilməsi respublikanın kadr ehtiyatını görünməmiş səviyyəyə qaldırdı. Onun tərəfindən intensiv və şaxələnmiş halda reallaşdırılan "təhsil strategiyası"nın ən mühüm və müstəqilliyə hesablanmış ən cəsarətli istiqaməti isə hərbi kadrların hazırlığı oldu.
İllər sonra müstəqil Azərbaycanın Milli Ordusunun onurğa sütununu təşkil edəcək peşəkar zabit korpusunun yaranması üçün strateji addımlar atıldı.
Milli qüruru bərpa edilmiş, intellektual zəmini möhkəmləndirilmiş xalqın tam müstəqilliyi üçün vacib olan digər halqa isə güclü iqtisadi təməl idi. Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən irimiqyaslı iqtisadi islahatlar sayəsində Azərbaycan qısa müddətdə qabaqcıl sənaye və texnologiya mərkəzinə çevrildi. Yaradılan bu nəhəng iqtisadi potensial və modernləşdirilmiş infrastruktur SSRİ dağıldıqdan sonra respublikanın öz ayaqları üzərində dura bilməsi, bərpa edilən müstəqilliyin qorunub saxlanması üçün həyati əhəmiyyət daşıyan xilasedici maddi bazanı təmin edəcəkdi...
Bütün bu çoxşaxəli və uzaqgörən hazırlıq prosesinin arxasında, əslində, Azərbaycanı gözləyən tarixi sınaqlara, xüsusilə də sovet rejiminin gələcək üçün məqsədyönlü şəkildə bünövrəsini qoyduğu "Qarabağ düyünü"nə qarşı milli müqavimət immunitetinin yaradılması dayanırdı. Heydər Əliyev hələ o vaxtdan ölkəmizə yönələcək məkrli cəhdləri, ərazi bütövlüyümüzə qarşı hazırlanan geosiyasi tələləri görür və xalqı bu həlledici savaşa həm mənəvi, həm iqtisadi, həm də hərbi cəhətdən hazırlayırdı.
Təsadüfi deyildir ki, Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin məzunlarının müharibə meydanlarındakı misilsiz fədakarlığı, İlham Əliyevin Ali Baş Komandanlığı dövründə yaradılmış müasir ordu bölmələrinin qəhrəmanlığı və öz sərvətlərimiz hesabına şaxələndirilmiş güclü iqtisadiyyatın təmin etdiyi hərbi qüdrət də məhz bu irsdən güc aldı. Bu sarsılmaz təməllər üzərində ucalan və Heydər Əliyev siyasi kursunu məharətlə davam etdirən Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti sayəsində əsası onilliklər əvvəl qoyulmuş Qarabağ düyünü birdəfəlik kəsilib atıldı. Ölkəmizi daimi asılılıqda saxlamağa çalışan beynəlxalq şəbəkələrin planları tamamilə iflasa uğradıldı.
Bu gün İlham Əliyevin Slovakiya Prezidentini məhz Şuşada qarşılaması, ali səviyyəli beynəlxalq danışıqların Qarabağın tacında aparılması, sadəcə, bir diplomatik protokol hadisəsi olmayıb, Heydər Əliyevin 57 il əvvəl cızdığı böyük xilaskarlıq və dövlətçilik missiyasının hazırkı dünya nizamsızlığı və ziddiyyətli qlobal şərtləri şəraitində qətiyyət və inamla davam etdirilməsinin əyani təntənəsidir.
Bir vaxtlar imperiya mərkəzlərində Azərbaycanı zəif salmaq, suverenliyini buxovlamaq üçün qurulan Qarabağ tələsi darmadağın edilmiş, Şuşa isə işğalın xarabalıqlarından qurtularaq Avropa dövlət başçılarının qəbul edildiyi, qlobal siyasətin müzakirə edildiyi diplomatik qüdrət mərkəzinə çevrilmişdir.
Beləliklə, 1969-cu ildən başlanan, mürəkkəb siyasi labirintlərdən və təzyiqlərdən keçərək bu gün Şuşa zirvəsinə yüksələn bu şərəfli dövlətçilik yolu bütün dünyaya sübut edir ki, tarixi yaddaşına, yüksək insan kapitalına və qətiyyətli siyasi iradəyə söykənən Azərbaycan xalqının müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü heç bir qüvvə sarsıda bilməz.
Ötən əsrin ikinci yarısından Heydər Əliyevin bünövrəsini qoyduğu o "Mənəvi qayıdış" prosesi bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Şuşada və azad edilmiş bütün ərazilərimizdə gerçəkləşən "Böyük qayıdış"la tarixi bir vəhdət təşkil edir. Əgər illər öncə xalqın öz tarixi köklərinə, ana dilinə və milli qüruruna ideoloji qayıdışı qətiyyətlə təmin edilməsəydi, bu gün doğma yurdlarımıza - Qarabağa və Şərqi Zəngəzura müzəffər, əbədi qayıdışımız bəlkə də mümkün olmazdı.
Cəmiyyətin mənəvi və intellektual bərpasından ərazi bütövlüyümüzün bərpasına qədər uzanan bu şanlı ardıcıllıq sübut edir ki, "Mənəvi qayıdış"la təməli qoyulan yenilməz milli ruh "Böyük qayıdış"la özünün ən yüksək zirvəsinə çatmışdır.
Bu gün Şuşada dalğalanan bayrağımız, yenidən qurulan şəhər və kəndlərimiz, eləcə də oradan dünyaya verilən qlobal diplomatik mesajlar məhz bu iki böyük qayıdışın möhtəşəm rəmzi, həm də əbədi təminatıdır.
Bahar MURADOVA,
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri
