Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik
korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri artıq 22-ci dəfə təşkil
olundu. Səfər zamanı diplomatların burada aparılan bərpa-quruculuq işləri ilə
tanış olmasına, tarixi və dini abidələri ziyarət etməsinə
Ermənistanın aqressiv reaksiyası heç bir məntiqə
sığmır. Bu, birbaşa Azərbaycanın daxili işlərinə qarışmaq cəhdidir. Açıq görünür ki, Ermənistanda revanşist
düşüncə hələ də qalmaqdadır. Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünü
tanıdığını bəyan edən Ermənistanın bəzi dairələri xarici diplomatların Azərbaycanın
ərazisinə səfərini az qala siyasi cinayət kimi təqdim etməyə çalışır və şou düzəldirlər.
Halbuki xarici diplomatların Azərbaycanın suveren ərazisində hərəkətinə nəinki
Ermənistan, heç bir ölkə və ya təşkilat müdaxilə edə bilməz.
Qarabağ Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə
tanınmış ərazisidir. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror əməliyyatları
zamanı Azərbaycan öz ərazisində suverenliyini tam təmin edib. Bu reallıq bütün
dünya tərəfindən də qəbul olunur.
Maraqlıdır ki, 30 il işğal siyasəti həyata
keçirən və buna görə heç bir beynəlxalq təzyiq və sanksiya görməyən Ermənistan
indi Fransa, ABŞ və Avropa İttifaqının nümayəndələrinin obyektiv mövqeyini həzm
edə bilmir. Əslində Qərb diplomatları məhz indi-azad olunmuş ərazilərə səfər
etməklə, həqiqəti öz adı ilə çağırmaqla ədalət prinsipinə
riayət etmiş olurlar. Bu ölkələr Azərbaycanın ərazi
bütövlüyünü və suverenliyini tanıyırlar. Bu isə o deməkdir ki, diplomatların
Qarabağa səfəri Ermənistanın siyasi dairələrinin istəklərindən asılı deyil.
Əslində, bu reaksiyalar Ermənistanın öz
daxilində də ciddi sual doğurmalıdır. Əgər rəsmi İrəvan Azərbaycanın ərazi
bütövlüyünü tanıyırsa, Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olduğunu qəbul
edirsə və sülh gündəliyindən danışırsa, onda həmin ölkənin media və siyasi dairələrində
niyə bunun tam əksi olan ritorika səslənir?
Ermənistanın bu səfər fonunda tarixi və mədəni
irslə bağlı iddiası isə sadəcə riyakarlığın növbəti təzahürüdür.
Ermənistan hələ də Gəncəsər və Xudavəngi özlərinin
müstəsna irsi kimi təqdim etməyə çalışır, eyni zamanda indiki Ermənistan ərazisində
azərbaycanlıların çoxəsrlik yaşayışını və onların yaratdığı zəngin tarixi-mədəni
irsi inkar edirlər. Bu yanaşma erməni saxtakarlığının ən radikal formada davam
etdiyini göstərir.
Yeri gəlmişkən, tarixi irslə bağlı iddialar
Ermənistanın indiki ərazisindəki Azərbaycan irsinin taleyinə də diqqət yetirilməsini
zəruri edir. Azərbaycan xalqı əsrlər boyu indiki Ermənistan ərazisində yaşayıb,
burada özünəməxsus milli mədəni irs nümunələri yaradıb. Bu irsin əhəmiyyətli
hissəsi müxtəlif dövrlərdə dağıdılıb, dəyişdirilib və ya izləri silinib. Burada
söhbət bütövlükdə bir xalqın tarixi-mədəni izlərinin yaddaşdan silinməsi təhlükəsindən
gedir.
Bu həm də beynəlxalq hüququn prinsiplərinin
pozulması deməkdir. 1954-cü il Haaqa Konvensiyası bu baxımdan mühüm beynəlxalq
hüquqi çərçivə yaradır.
Azərbaycan dövləti öz ərazisindəki müxtəlif
dini və mədəni irs nümunələrinin qorunmasına məsuliyyətlə yanaşır. Bu, Azərbaycanın
multikultural və tolerant dövlət kimi dəyişməyən
siyasətidir.
Bir sözlə, diplomatların səfərinə reaksiyalar
Ermənistanın revanşist dairələrinin hələ də zərərsizləşdirilmədiyini təsdiqləyir.
Üstəlik, “Artsax”ın tör-töküntüləri diplomatik nümayəndələrə “müraciət” də
ünvanlayıb. Bununla yanaşı Ermənistanın informasiya məkanında yayılan bir sıra
materialların hakimiyyətə yaxın resurslarda da tirajlanması, həmçinin
parlamentin spikerinin yanaşması elə Ermənistan iqtidarının da eyni təxribatçı
mövqeyi bölüşdüyünü təsdiqləyir.
Bir tərəfdən sülh və normallaşmadan danışılır,
digər tərəfdən isə Azərbaycanla sülhün əsas şərtlərinə zidd olan revanşist
narrativlər dövriyyəyə buraxılır.
Ermənistan cəmiyyəti anlamalıdır ki, müharibə
bitdikdən sonra davamlı sülh qurmaq üçün reallıqları qəbul etməkdən başqa yol
yoxdur. Ona görə də İrəvan sülhlə bağlı mövqeyinə korrektələr etməlidir.
Əgər Ermənistan həqiqətən sülhə hazırdırsa, Azərbaycanın
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinə səfər edən diplomatları hədəfə almaq əvəzinə
onların bölgədə gördükləri reallıqla tanış olmasına hörmətlə yanaşmalıdır.
Nigar MƏMMƏDOVA,
Milli Məclisin deputatı
