Ciddi geopolitik dəyişikliklər və regional münaqişələr fonunda müstəqil xarici siyasət yürüdən ölkələr üçün humanizm prinsiplərinə söykənən milli maraqların effektiv müdafiəsi əsas prioritetlərdən biridir. Bu baxımdan Azərbaycan həm regionda, həm də bütövlükdə beynəlxalq münasibətlər sistemində çevik və çoxvektorlu xarici siyasət kursu qurmaq bacarığı ilə parlaq bir nümunədir.
Milli Məclisin deputatı Kamran Bayramov qəzetimizə açıqlamasında deyib ki, strateji mövqeyi, zəngin enerji resursları, balanslaşdırılmış və praqmatik diplomatiyası Azərbaycanı postsovet məkanı ölkələrinin, xüsusilə də Ukraynanın mühüm tərəfdaşlarından birinə çevirib. Bu gün mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə Bakı və Kiyev arasındakı qarşılıqlı fəaliyyətin əsas xüsusiyyəti siyasi konyunktura deyil, tədricən uzunmüddətli tərəfdaşlığın təməlinə çevrilən humanitar ölçünün ardıcıl inkişafıdır. "Bakı ənənəvi olaraq münaqişələrdən zərərçəkmiş ölkələrə və xalqlara dəstək nümayiş etdirir ki, bu da yalnız beynəlxalq məsuliyyətlə deyil, həm də ölkənin öz tarixi təcrübəsi ilə bağlıdır. Onilliklər ərzində Azərbaycan hərbi qarşıdurmanın ağır nəticələri ilə üzləşib ki, bu da humanitar çağırışların, o cümlədən psixoloji aspektlərin miqyasına dair dərin anlayış formalaşdırıb. Bu mənada Bakının ukraynalı uşaqların reabilitasiyası proqramı mühüm göstəricidir. Bu, təkcə həmrəylik jesti deyil, həm də Ukrayna cəmiyyətinin gələcəyinə yatırılan investisiyadır. Eyni zamanda yaxın perspektivdə ukraynalı tələbələr üçün reabilitasiya proqramlarının işə salınmasını nəzərdə tutan dövlət təşəbbüsüdür. Başqa sözlə, Azərbaycan dövləti belə addımlarla ikitərəfli əməkdaşlığın humanitar gündəliyini genişləndirir", - deyə o əlavə edib.
Deputat bildirib ki, kontekst daxilində Azərbaycanın Ukraynanın mülki infrastrukturuna verdiyi dəstək də az əhəmiyyətli deyil. Enerji sisteminin zədələndiyi şəraitdə tibb müəssisələri də daxil olmaqla, həyati əhəmiyyətli obyektlərin fəaliyyətini təmin edən elektrik generatorlar və transformatorlar xüsusi rol oynayır. Ukraynanı bu avadanlıqla təmin etməklə Bakı nümayiş etdirir ki, onun humanitar siyasəti əhalinin konkret problemlərinin həllinə yönəlib.
K.Bayramov vurğulayıb ki, Bakı və Kiyevin minatəmizləmə və müharibədən sonrakı bərpa sahəsində əməkdaşlıq potensialı da ayrıca diqqətəlayiqdir: "Ölkəmizin topladığı təcrübə və Ukraynanın qarşısında duran vəzifələrin miqyası nəzərə alınarsa, bu istiqamətlər ikitərəfli qarşılıqlı fəaliyyətin növbəti elementi ola bilər. Sadalananlara əsaslanaraq əminliklə demək olar ki, ikitərəfli əməkdaşlığın inkişafı baxımından humanitar ölçü dominantlıq təşkil edir. Bu da tamamilə təbiidir, çünki uzunmüddətli tərəfdaşlığın əsası insan potensialının dəstəklənməsi və inkişafı vasitəsilə qoyulur. İki ölkə arasındakı münasibətlərdən danışarkən ikitərəfli iqtisadi əlaqələri, xüsusən də enerji sahəsindəki əməkdaşlığı qeyd etməmək olmur. Belə ki, Ukraynada fəaliyyət göstərən SOCAR yanacaqdoldurma məntəqələri iqtisadi əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verir. Dövlətlərarası münasibətlərin siyasi tərəfinə gəldikdə isə, o, təmkinliliyi və ardıcıllığı ilə seçilir".
Deputat qeyd edib ki, Bakı öz xarici siyasətini milli maraqlardan çıxış edərək qurur və konfrontasiya ssenarilərinə cəlb olunmasına imkan vermir. Azərbaycan tərəfinin prinsipial mövqeyi beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində bütün dövlətlərin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəkləməkdən ibarətdir.
Bununla yanaşı, qeyd etmək vacibdir ki, Azərbaycan Rusiya-Ukrayna münaqişəsində hərbi komponentdən uzaq duraraq, ziddiyyətlərin güc yolu ilə deyil, dialoq vasitəsilə həllinin tərəfdarı kimi çıxış edir ki, bu da hər iki tərəfin etimadını qorumağa imkan verir. "Bu baxımdan Azərbaycan tərəfinin Rusiya-Ukrayna danışıqları üçün öz platformasını təqdim etməyə dəfələrlə hazır olduğunu bildirməsi diqqət çəkir. Belə ki, 2025-ci ilin iyulunda Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Almaniyanın "Berliner Zeitung" nəşrinə müsahibəsində tərəflərin marağı olacağı təqdirdə Bakının Moskva və Kiyev arasında sülh danışıqlarının aparılması üçün hər bir şəraiti yaratmağa hazır olduğunu bəyan etmişdi. Vurğulamaq lazımdır ki, Azərbaycanın beynəlxalq danışıqlara evsahibliyi etmək sahəsində zəngin təcrübəsi var: məhz Azərbaycan paytaxtında Moskva və Vaşinqton, Rusiya və NATO, Türkiyə və İsrail, eləcə də Suriya və İsrail tərəflərinin nümayəndələrinin görüşləri keçirilib", - deyə o əlavə edib.
Deputat bildirib ki, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin ölkəmizə işgüzar səfəri çərçivəsində Qəbələdə Prezident İlham Əliyevlə mətbuat qarşısında çıxışı zamanı Rusiya ilə danışıqların növbəti raundunun Azərbaycan ərazisində keçirilməsi barədə təklifi də bu məntiqi silsiləni tamamlayır. Beləliklə, müxtəlif güc mərkəzləri ilə eyni vaxtda əlaqələri inkişaf etdirmək bacarığı Azərbaycanın təkcə diplomatik potensialını gücləndirmir, həm də digər ölkələrlə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlərin təməl sütunlarından biri rolunu oynayır ki, bu da Ukrayna nümunəsində aydın şəkildə görünür.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
"Azərbaycan"
