21 Noyabr 2026 08:50
98
İQTİSADİYYAT
A- A+
Azərbaycan daha bir beynəlxalq qiymətləndirmədə önə çıxıb

Azərbaycan daha bir beynəlxalq qiymətləndirmədə önə çıxıb


Dünyada müasir texnologiyalardan istifadə istehsalı artırmağa əlavə imkan verir. Bu isə öz növbəsində istehsal olunan məhsulun bazarda tez satılması şərtini diktə edir. Deməli, buna nail olmaq üçün bürokratik əngəllər aradan qaldırılmalıdır ki, onun da yolu ölkələr arasında elektron hesab-fakturaların tanınmasıdır.

Məlum olduğu kimi, hazırda Orta dəhlizlə yüklərin daşınması qlobal əhəmiyyət kəsb edir. Ona görə də Asiya ilə Avropa arasında qarşılıqlı ticarətin sürətlənməsində yeni üsuldan istifadəyə böyük ehtiyac yaranıb. Çünki kağızsız ticarət, başqa sözlə, elektron hesab-fakturaların qarşılıqlı tanınması gömrük rəsmiləşdirilməsini sürətləndirməyin yeganə yoludur.

Söz düşmüşkən qeyd edək ki, BMT-nin Asiya və Sakit Okean üzrə İqtisadi və Sosial Komissiyası (ESCAP) və Beynəlxalq İslam Ticarət Maliyyə Korporasiyası (ITFC) Azərbaycan və Qazaxıstanı elektron hesab-fakturaların sərhədlərarası mübadiləsi və qarşılıqlı tanınması üzrə ilkin sınaq üçün əlverişli tərəfdaşlar kimi müəyyənləşdirib. İrəli sürülən təşəbbüs Orta dəhlizdə gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsinə, sənəd dövriyyəsinin rəqəmsallaşdırılmasına və ticarət əməliyyatlarının sürətləndirilməsinə imkan yarada bilər. Bununla bağlı Azərbaycan və Qazaxıstan Orta dəhlizdə elektron hesab-fakturaların qarşılıqlı tanınması üzrə pilot layihəyə namizəd göstərilib.

İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin (İİTKM) İqtisadi təhlil şöbəsi müdirinin müavini Rəşad Nəcəfli bildirir ki, "TCCA+ ölkələrində sərhədlərarası elektron hesab-faktura sisteminin inkişafı: Subregional tədqiqat" ("Advancing Cross-border Electronic Invoicing in TCCA+ Countries: A Subregional Study") adlı hesabatda Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistanın elektron hesab-faktura sistemləri 6 meyar üzrə qiymətləndirilib: "Azərbaycanda indiyədək görülən işlər ölkəmizin bu sahədə yüksək reytinqə malik olmasını təmin edib. Dünyanın nüfuzlu qurumları tərəfindən aparılan qiymətləndirməyə görə, Azərbaycan mümkün 30 baldan 24-nü toplayıb. Ölkəmiz hüquqi baza, tətbiq modeli və vergi inzibatçılığına inteqrasiya üzrə maksimum 5, strukturlaşdırılmış məlumat formatları üzrə 4, beynəlxalq uyğunluq üzrə 3, rəqəmsal ticarət sistemlərinə inteqrasiya üzrə 2 bal əldə edib. Sonuncu meyar üzrə müəyyən edilmiş minimum tələbə əsasən, Azərbaycanın ümumi rəqəmsal yetkinlik səviyyəsi 'Tier 2' (ikinci səviyyə) kimi qiymətləndirilib. Bu, ölkədə elektron hesab-faktura sisteminin formalaşdığını, lakin sərhədlərarası məlumat mübadiləsi və beynəlxalq sistemlərlə inteqrasiya imkanlarının daha da inkişaf etdirilməsinə ehtiyac olduğunu göstərir".

Rəşad Nəcəflinin sözlərinə görə, hazırda gömrük prosedurlarında hesab-fakturalar çox vaxt PDF formatında təqdim olunur və məlumatların bir hissəsi bəyannaməyə yenidən daxil edilir: "Azərbaycanla Qazaxıstan arasında strukturlaşdırılmış elektron məlumat mübadiləsinin qurulması bu prosesin avtomatlaşdırılmasına imkan verər. Nəticədə Xəzərin bir sahilində rəsmiləşdirilən hesab-faktura digər sahildə elektron qaydada yoxlanılaraq gömrük prosedurlarında istifadə oluna bilər".

Beynəlxalq və regional qurumlar tərəfindən ilkin mərhələdə mövcud sistemlərin qarşılıqlı işləmə imkanlarının texniki sınaqdan keçirilməsinin təklif edildiyini deyən ekspert deyir ki, bu çərçivədə elektron hesab-fakturaların mübadiləsi, xarici elektron imzaların etibarlılığının üçüncü tərəf vasitəsilə yoxlanılması və təsdiqlənmiş məlumatların gömrük rəsmiləşdirilməsində istifadəsi sınaqdan keçirilə bilər və növbəti mərhələdə real ticarət əməliyyatlarını əhatə edən pilot layihənin həyata keçirilməsi ilkin nəticələrdən asılı olacaq.

"Elektron imzaların tanınması istiqamətində bir sıra yeni prosedurların yerinə yetirilməsi vacibdir. Bunun üçün elektron imzaların qarşılıqlı tanınmasının hüquqi əsaslarının müəyyənləşdirilməsi və milli məlumat formatlarının UBL və ya Peppol PINT kimi beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Vergi və gömrük sistemləri arasında inteqrasiya təmin edilərsə, yük sərhədə çatmazdan əvvəl məlumatların yoxlanılması və risklərin qiymətləndirilməsi mümkün olar", - deyə R.Nəcəfli bildirib. Onun sözlərinə görə, Rəqəmsal Logistika Platforması elektron hesab-fakturaların Orta dəhliz üzrə digər ticarət və daşıma sənədləri ilə inteqrasiyası üçün də əlavə imkanlar yaradır: "Bu yanaşma ölkəmizin rəqəmsal inkişafının sürətləndirilməsinə dair 2026-2028-ci illər üzrə Fəaliyyət Planında nəzərdə tutulan dövlət informasiya sistemlərinin inteqrasiyası və məlumatların bir dəfə təqdim edilməsi prinsiplərinə də uyğundur".


Rüstəm KAMAL,

"Azərbaycan"

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Gəncədə TECHERA şirkəti sərgi təşkil edəcək

09:00
21 Noyabr

Dünyanın ən böyük polimetal yataqlarından biri Balakəndədir

08:55
21 Noyabr

Azərbaycan daha bir beynəlxalq qiymətləndirmədə önə çıxıb

08:50
21 Noyabr

Məşğulluğun sınanmış modeli: dövlət-biznes tərəfdaşlığı

08:45
21 Noyabr

Neftverməni artırmaq üçün innovativ yanaşmalar və yeni texnologiyalardan istifadə olunur

08:40
21 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri yeni iqtisadi məzmun qazanır

08:35
21 Noyabr

Brüsseldə Pan-Avropa Regional Şurasının İcraiyyə Komitəsinin 24-cü iclası keçirilib

08:30
21 Noyabr

Ermənistanın cavab verməli olduğu insan taleləri

08:25
21 Noyabr

"Heydər Əliyev və Azərbaycan tarixi" X ümumrespublika bilik yarışının qalibləri müəyyənləşib

08:20
21 Noyabr

Şərəfli siyasi yol

08:15
21 Noyabr

Milli iradə və dövlətçilik yolunda

08:10
21 Noyabr

Cənubi Qafqazın ən böyük siyasi qüvvəsi

08:05
21 Noyabr

Tarixi dostluqdan strateji tərəfdaşlığa

08:00
21 Noyabr

Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

01:52
21 Noyabr

Qazaxda V İdman Festivalının açılış mərasimi olub

22:47
20 Noyabr

Premyer Liqa: "Sabah" səfərdə "Sumqayıt"ı darmadağın edib

21:49
20 Noyabr

Ağdam Şəhəri Günü münasibətilə keçirilən tədbirlər möhtəşəm atəşfəşanlıqla başa çatıb

21:42
20 Noyabr

Bakıda Koreya Respublikasının Dövlətçilik və Silahlı Qüvvələr günləri qeyd edilib

21:39
20 Noyabr

Ağdam Şəhər Günü konsert proqramı ilə qeyd olunub

19:53
20 Noyabr

Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə hərbçilərinin iştirakı ilə keçirilən “Eternity-2026” təlimi başa çatıb

19:31
20 Noyabr

Azərbaycanın hüdudlarından kənarda terror təşkilatının fəaliyyətində iştirak edən şəxslər həbs edilib

18:59
20 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!