Müasir dövrdə sənayeləşmə, urbanizasiya və iqlim dəyişikliyi fonunda ətraf mühit amillərinin insan sağlamlığına təsiri ictimai səhiyyənin əsas prioritetlərindəndir. Baş verən kəskin iqlim dəyişmələri, gözlənilməz təbii fəlakətlər, anomal istilər, zəlzələ, sunami, sel və daşqınlar, torpaq sürüşmələri və s. planetin ekoloji balansının kəskin pozulmasından xəbər verir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, ağır xəstəliklər yükü və vaxtsız ölümlərin böyük hissəsi ekoloji tarazlığın pozulması, hava, su və torpaq çirklənməsi ilə birbaşa bağlıdır.
Ekoloji tarazlığın pozulması artıq təkcə təbiətin deyil, ümumən planetin və insanların sağlamlığı üçün böhrana yol aça biləcək ciddi siqnaldır. Bu çağırışlara cavab verən magistratura pilləsinin "Ətraf mühit və sağlamlıq" ixtisaslaşması səhiyyə sisteminin elmi, analitik və profilaktik imkanlarının genişləndirməsinə xidmət edəcək. İxtisaslaşmanın əsas istiqaməti tibb, ekologiya, epidemiologiya və gigiyena elmlərinin kəsişməsində formalaşan ekoloji riskləri qiymətləndirən və preventiv strategiyalar hazırlayan mütəxəssislər hazırlamaqdır.
Bu barədə AZƏRTAC-a Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) mətbuat xidmətindən məlumat verilib.
Bildirilib ki, ətraf mühit və sağlamlıq mütəxəssisləri havanın, suyun, torpağın çirklənməsinin və onların qida zəncirinə təsirinin qiymətləndirilməsində, xroniki və infeksion xəstəliklərin epidemioloji monitorinqinin aparılmasında, iqlim dəyişikliyinin fəsadlarına qarşı planların hazırlamasında və dövlət səviyyəsində ekoloji monitorinqlərin təşkilində və idarə olunmasında iştirak edəcəklər. Məqsəd xəstəliklərin səbəb-nəticə əlaqələrini dəqiqləşdirərək, əhalinin yaşadığı mühitin təhlükəsizlik səviyyəsini qiymətləndirməkdir.
İşğaldan azad olunmuş Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən Böyük Qayıdış Proqramında Ətraf mühit və sağlamlıq ixtisaslaşmasını bitirən mütəxəssislərin rolu müstəsnadır. Qarabağ zonasında 30 il hərbi əməliyyatlar və ekoloji terror nəticəsində zərər görmüş su mənbələrinin, kəhrizlərin, torpağın və bitki örtüyünün gigiyenik qiymətləndirilməsi əhalinin təhlükəsiz məskunlaşması və sağlamlığının qorunması üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Milli səhiyyə təhlükəsizliyinin mühüm tərkib hissəsi olan bu mühüm ixtisas məzunlara geniş fəaliyyət və karyera perspektivi yaradacaq. Onlar səhiyyə müəssisələrində, dövlət qurumlarında, elmi-tədqiqat institutlarında, aidiyyəti laboratoriyalarda, QHT və beynəlxalq təşkilatlarda sərbəst çalışmaq imkanına malik olacaqlar.
Məzunlar xəstəliklərin profilaktikası, epidemioloji cavab tədbirləri, iqlim və ətraf mühit sağlamlığı, fövqəladə halların idarəolunması, səhiyyə siyasətinin formalaşdırılması və strateji kommunikasiya sahələrində liderlik şansı qazanacaqlar. Respublikanın Səhiyyə, Fövqəladə Hallar, Ekologiya və Təbii Sərvətlər nazirliklərində, TƏBİB, İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində, Gigiyena və Epidemiologiya mərkəzlərində, BMT-nin layihələrində və universitetlərdə analitik, tədqiqatçı, proqram meneceri, ekspert və pedaqoq kimi də fəaliyyət göstərə biləcəklər.
Magistratura pilləsinin İctimai səhiyyə ixtisasının Ətraf mühit və sağlamlıq ixtisaslaşması milli səhiyyə təhlükəsizliyinin və davamlı inkişafın mühüm tərkib hissəsidir. Bu istiqamət üzrə hazırlanan yüksəkixtisaslı mütəxəssislər profilaktik təbabətin və ekoloji təhlükəsizliyin elmi-praktik bazasını gücləndirərək, gələcək nəsillərin sağlamlığının etibarlı qorunması kimi mühüm fəaliyyət sahəsində ölkəmizə şərəfli xidmət göstərəcəklər.
