"İntensiv bağçılıq xüsusilə meyvə yetişdirilən bölgələrdə əsas prioritet olmalıdır"

“AZƏRBAYCAN”ın Qarabağ səfəri

Müzəffər Sərkərdə, qalib Ordu - dövlətçiliyimizin, suverenliyimizin və ərazi bütövlüyümüzün etibarlı qarantı

Xəzərin birləşdirdiyi dost və qardaş ölkə

“Milli yaddaş"ın yaddaşındakılar

Qlobal qarşıdurmalar fonunda sabit və yüksələn Azərbaycan

Müasir Azərbaycan tarixinin daha bir əlamətdar səhifəsi

Strateji hədəflər və perspektivli gələcək

Böyük qayıdış və Azərbaycanın strateji gələcəyi

30 İyun 2026 17:46

152

DÜNYA

A- A+

11 milyard illik sirrin həlli: "Xəyalət hissəciyi"nin mənbəyi tapıldı

Alimlər Antarktidada aşkar edilən yüksək enerjili bir neytrinonun, yəni “xəyal hissəciyi”nin mənbəyini qravitasiya linzası effekti sayəsində 11 milyard işıq ili uzaqlıqdakı tozlu bir qalaktikada yerləşdiyini müəyyən ediblər. Elektrik yükü daşımayan, demək olar ki, kütləsiz olan və maddə ilə heç bir qarşılıqlı təsirə girmədən onun içindən keçə bilən neytrinolar müasir astrofizikanın ən böyük sirlərindən biri hesab olunur. Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə onlara "xəyal hissəcikləri" deyilir. Antarktida buzlarının dərinliklərində yerləşən sensorlarla işləyən IceCube Rəsədxanası 2021-ci ildə "IC 210922A" adlı nadir, yüksək enerjili neytrino siqnalını qeydə alıb. Neytrinolar istiqamətini dəyişmədən kainatda milyardlarla il hərəkət edə bilsələr də, onların gəldiyi səma bölgəsi teleskopların skan edə biləcəyi sahədən çox geniş olduğu üçün dəqiq mənbəyi tapmaq indiyə qədər demək olar ki, qeyri-mümkün idi. Lakin Dr. Yuji Uratanın rəhbərlik etdiyi beynəlxalq tədqiqat qrupu unikal bir kosmik təsadüf sayəsində bu çətinliyin öhdəsindən gəlib.

Neytrino xəbərdarlığından dərhal sonra Havay və Çilidə yerləşən qabaqcıl JCMT və ALMA teleskopları ilə səmanı skan edən elm adamları, Günəşdən trilyonlarla dəfə daha parlaq olan "JCMT0402−0424" adlı infraqırmızı qalaktikanı kəşf ediblər. Sıx kosmik toz təbəqəsi səbəbindən görünən işıqda, rentgen və qamma şüalarında tamamilə görünməz olan bu obyekt, sirli quruluşu və nəhəng enerji potensialına görə elm dünyasında "Kölgə partlayıcısı" (Shadow Blaster) ləqəbini alıb. Bu uzaq qalaktikanın aşkarlanmasını asanlaşdıran amil kosmosdakı təbii bir "böyüdücü şüşə" effekti olub. "Kölgə partlayıcısı" ilə Yer planetinin arasında yerləşən başqa bir nəhəng qalaktika öz güclü cazibə qüvvəsi ilə arxadakı zəif işığı əyərək böyüdüb və qravitasiya linzası effekti yaradaraq onu teleskoplar üçün görünən edib. Alimlərin fikrincə, 11 milyard il əvvəl, kainat hələ çox gənc ikən bu tip tozlu qalaktikalar aktiv ulduz fabrikləri kimi fəaliyyət göstərirdi. Oradakı intensiv ulduz əmələgəlmə prosesləri, supernovalar (ulduz partlayışları) və güclü maqnit sahələri təbii hissəcik sürətləndiricisi rolunu oynayaraq kosmik şüaları sürətləndirib və yüksək enerjili neytrinoların yaranmasına səbəb olub.

Tədqiqatçılar “IceCube” ilə ölçülən bu növ sıx və tozlu qalaktikaların kainatdakı ümumi neytrino fonunun təxminən 20 faizini təşkil edə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Mütəxəssislər bu tarixi kəşfin erkən kainatdakı qalaktika təkamülünü və kosmik şüaları öyrənmək üçün elmə bir növ "super rentgen görüntüsü" imkanı qazandırdığını bildirirlər.

Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

30 İyun 2026 Kanadanın Avropadakı hərbi mövcudluğu son 30 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb

30 İyun 2026 Çin günəş enerjisi və akkumulyator texnologiyalarını qlobal miqyasda əlçatan edir

30 İyun 2026 Avropa anomal istilər və dağıdıcı sellərlə mübarizə aparır

30 İyun 2026 Sinqapurda ev təsərrüfatlarının gəlirləri və təhsil səviyyəsi yüksəlib

30 İyun 2026 Çində Texnoloji Sıçrayış: Saniyədə 51,3 Terabit Sürətlə Yeni Dünya Rekordu

30 İyun 2026 “Gemini”nin yeni funksiyası istifadəyə verilib

30 İyun 2026 ABŞ - 250: amerikalılar 4 iyulu necə qeyd edəcəklər

30 İyun 2026 Marsda "tək deyilik" deməyə əsas verən tarixi kəşf

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Kanadanın Avropadakı hərbi mövcudluğu son 30 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb

18:56
30 İyun

Çin günəş enerjisi və akkumulyator texnologiyalarını qlobal miqyasda əlçatan edir

18:47
30 İyun

Avropa anomal istilər və dağıdıcı sellərlə mübarizə aparır

18:39
30 İyun

Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Hövsanda yeni ictimai çimərlik sakinlərin istifadəsinə verilib

18:26
30 İyun

Sinqapurda ev təsərrüfatlarının gəlirləri və təhsil səviyyəsi yüksəlib

18:21
30 İyun

Çində Texnoloji Sıçrayış: Saniyədə 51,3 Terabit Sürətlə Yeni Dünya Rekordu

18:10
30 İyun

Şuşada TDT-nin dini qurum rəhbərlərinin görüşü çərçivəsində ikitərəfli görüşlər keçirilib

18:08
30 İyun

Ramil Həsən: AŞPA-nın Azərbaycana qarşı qətnaməsi qəbuledilməzdir

18:07
30 İyun

Bakı Hərbi Kollecinin və Hərbi Tibb Fakültəsinin buraxılış mərasimi olub

18:05
30 İyun

Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Biləsuvarda vətəndaşlarla görüşüb, təsərrüfatlara baş çəkib

18:04
30 İyun

Mərkəzi Bank tərəfindən ADU-da keçirilən “İqtisadi jurnalistikanın inkişafına dəstək proqramı” yekunlaşıb

18:02
30 İyun

Dövlət Komitəsində vətəndaşların müraciətləri dinlənilib

18:01
30 İyun

“Gemini”nin yeni funksiyası istifadəyə verilib

17:57
30 İyun

11 milyard illik sirrin həlli: "Xəyalət hissəciyi"nin mənbəyi tapıldı

17:46
30 İyun

ABŞ - 250: amerikalılar 4 iyulu necə qeyd edəcəklər

17:33
30 İyun

Marsda "tək deyilik" deməyə əsas verən tarixi kəşf

17:31
30 İyun

İlkay Gündoğan: Bu, böyük bir məyusluqdur

17:29
30 İyun

Dövlət Ehtiyatları Agentliyi yerli ərzaqlıq buğdanın tədarükünü elan edir

17:21
30 İyun

Venesuela Bolivar Respublikasının Prezidenti vəzifəsini icra edən Zati-aliləri xanım Delsi Rodriqesə

17:20
30 İyun

Virgil van Deyk Niderlandın uğursuzluğunu şərh edib

17:12
30 İyun

Şəxsiyyətləri müəyyənləşdirilən daha 6 itkin şəhid dəfn olunacaq

17:09
30 İyun

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

“AZƏRBAYCAN”ın Qarabağ səfəri30 İyun 2026

Müzəffər Sərkərdə, qalib Ordu - dövlətçiliyimizin, suverenliyimizin və ərazi bütövlüyümüzün etibarlı qarantı26 İyun 2026

“Milli yaddaş"ın yaddaşındakılar25 İyun 2026

Strateji hədəflər və perspektivli gələcək24 İyun 2026

Böyük qayıdış və Azərbaycanın strateji gələcəyi23 İyun 2026

Azərbaycanın dünyaya təqdim olunan inkişaf modeli20 İyun 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Göz önündə təhlükə saçan ağac23 İyun 2026

"Yaşıl dərə"də bələdiyyə parkı salınıb23 İyun 2026

"Ləzginka"nın ritmi məğrurluğa çağırışdır23 İyun 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!