BMT Baş Assambleyasının 3 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə elan edilmiş Beynəlxalq Təhsil Günü insanlara təhsil hüququnun ən mühüm insan hüquqlarından biri olduğunu və dövlətlərin bu sahədə məsuliyyətini, bərabər və inklüziv təhsilin təmin edilməsinin yoxsulluq və gender bərabərsizliyi ilə mübarizədə əhəmiyyətini xatırlatmaq məqsədi daşıyır. Bu gün BMT və UNESCO hökumətləri və təşkilatları universal keyfiyyətli təhsili əsas prioritet hesab etməyə və qlobal miqyasda əməkdaşlıq etməyə çağırır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, BMT və UNESCO builki Beynəlxalq Təhsil Gününü süni intellektə (AI) həsr edib və “Avtomatlaşdırılmış dünyada insan amili” devizi altında keçirirlər.
Təşkilatların bununla bağlı bəyanatında qeyd olunub: “UNESCO-nun Baş direktoru Odri Azule 2025-ci il Beynəlxalq Təhsil Gününü süni intellektin imkanlarına və çağırışlarına həsr etmək qərarına gəlib. O, UNESCO-nun üzv dövlətlərini həm müəllimlərin, həm də tələbələrin təhsil sahəsində bu texnologiyadan məsuliyyətlə istifadə etmələri üzrə təlimlərə sərmayə qoymağa çağırır”.
BMT-nin hesabatında bildirilir ki, süni intellekt təhsildə getdikcə daha çox istifadə olunur. Yüksək gəlirli ölkələrdə orta məktəb şagirdlərinin üçdə ikisindən çoxu artıq məktəb tapşırıqlarını hazırlamaq üçün generativ süni intellekt alətlərindən istifadə edir. Müəllimlər də dərslərə hazırlaşmaq və tələbələrin işini qiymətləndirmək üçün süni intellektdən getdikcə daha çox istifadə edirlər. Ənənəvi olaraq müəllimlər və ekspertlər tərəfindən idarə olunan məktəb təlimatları və qəbullar da tədricən AI tərəfindən müəyyən edilir.
Bu sahədə problemlərə toxunan UNESCO qeyd edir: “Bununla belə, təhsil mütəxəssisləri hələ də bu təcrübələrlə bağlı aydın təlimatlara malik deyillər. UNESCO-nun 2023-cü ilin may ayında 450 qurum arasında apardığı sorğuya əsasən, hazırda məktəb və universitetlərin yalnız 10 faizinin süni intellektdən istifadə üçün rəsmi çərçivəsi var. 2022-ci ilə qədər yalnız 7 ölkə öz müəllimləri üçün süni intellekt çərçivələri və ya proqramları hazırlayıb, 15-i isə öz milli kurikulumlarına süni intellekt üzrə təlimlə bağlı məqsədləri daxil edib. Eyni zamanda, getdikcə daha çox ölkə sinifdə yeni texnologiyaların istifadəsinə məhdudiyyətlər qoyur. UNESCO-nun yeni məlumatlarına görə, hazırda ölkələrin demək olar ki, 40 faizində məktəblərdə mobil telefonlardan istifadəni qadağan edən qanun və ya siyasət mövcuddur. Bu, 2023-cü ilin iyulunda olan göstəricidən 24 faiz çoxdur”.
UNESCO, həmçinin qeyd edir ki, hökumətlər üçün əsas prioritetlər mükəmməl idarə olunan və əla təchiz olunmuş məktəblər, öz missiyaları ilə motivasiya edilmiş yaxşı təlim keçmiş və yüksək maaş alan müəllimlərdir.
