Şuşanın daşları da bizə əmanətdir

Şuşaya gedən turistlərdən bəzilərinin şəhərin qayaları üzərinə öz adlarını yazması cəmiyyətdə haqlı narazılıq doğurub. Söhbət, sadəcə, bir neçə daşın üzərinə nə isə yazılmasından getmir. Məsələ daha böyük və  ağrılıdır: söhbət tariximizin, milli yaddaşımızın və şəhidlərimizin qanı ilə azad edilmiş müqəddəs bir məkanın qorunmasından gedir. 

Şuşa adi turizm məkanı deyil, həm də xalqımızın yaddaşında xüsusi yeri olan, hər daşı, qayası, küçəsi tarix danışan müqəddəs şəhərdir. Bu şəhərin azadlığı uğrunda Azərbaycan əsgəri canından keçib, qan töküb. Bu gün Şuşanın küçələrində rahat addımlamaq, Cıdır düzünün seyrinə çıxmaq, şəhərin gözəlliyinə tamaşa etmək bizə zövq verə bilər. Amma bunun arxasında böyük bir qəhrəmanlıq, ağır itkilər və şəhidlərin əmanəti dayanır. Məhz buna görə də Şuşaya səfər edən insan ilk növbədə turist deyil, bu müqəddəs torpağın sahibi olduğunu xatırlamalıdır.

Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsi də məsələ ilə bağlı ictimaiyyətə müraciət edərək bildirib ki, belə hallar ilk dəfə baş vermir. Maarifləndirmə tədbirlərinə və cərimələrə baxmayaraq, bəzi şəxslər qaya daşlarını yazılarla korlayırlar. Qurum hər bir daşı üzərində güllə və qan izlərinin olduğu Şuşada əhalini belə hallara qarşı birgə mübarizəyə çağırıb.

"Qarabağ" ordenli şəhid baş leytenant Kamran Kazımovun atası Qurbanəli Kazımovun sözlərində ata ağrısı ilə yanaşı, bütöv bir xalqın yaddaşını qorumaq çağırışı səslənir. Onun fikrincə, işğaldan azad olunmuş torpaqların hər qarışı müqəddəsdir, burada Vətən uğrunda canından keçən oğullarımızın qanı var. Qurbanəli kişi deyir ki, Şuşanın qəhrəmanlıq tariximizin ən şanlı səhifələrindən biri olduğunu bilməyən adam azdır. Belə bir şəhərdə qayaların üzərinə ad yazmaq insanın həmin tarixi dərk etmədiyini göstərir. "Bu qayaların üzərinə adlarını yazanlar düşünməlidirlər ki, həmin qayaların üzərinə bu torpaqları azad edən oğullarımızın qanı tökülüb, o qayaların üstündə igidlərimiz can verib. O qayalarda, torpaqlarda, hər dalanda, hər evdə tarix yazılıb", - deyən Qurbanəli Kazımov belə hərəkətlərin yolverilməz olduğunu vurğulayır.

Birinci Qarabağ müharibəsi veteranı Məhəmmədəli Əliyevin yanaşması isə məsələnin başqa bir mühüm tərəfinə diqqət çəkir. Deyir ki, Şuşanın tarixi məkanlarında, qayalarında, binalarında və digər obyektlərində şəxsi adların, müxtəlif yazıların görünməsi mənəvi məsuliyyət məsələsidir. Çünki bir insanın "mən də burada olmuşam" düşüncəsi ilə yazdığı ad gələcək nəsillər üçün həmin məkanın tarixinə heç nə vermir, əksinə, tarixi mühiti korlayır: "Bu hərəkəti edənlər düşünməlidirlər ki, Şuşada olduqlarını "göstərməklə" nə tarixiləşmək olar, nə də yaddaşlarda qalmaq, əksinə, bunu etməklə vandallığı nümayiş etdirmək mümkündür". 

Elşən QƏNİYEV,

"Azərbaycan"