Azərbaycan-ŞƏT əməkdaşlığı siyasi, iqtisadi və nəqliyyat imkanlarını genişləndirir

Ötən illər ərzində Azərbaycan həm ikitərəfli, həm də çoxtərəfli formatlarda fəal xarici siyasət həyata keçirərək müxtəlif geosiyasi və iqtisadi mərkəzlərlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq əlaqələri qurub. Ölkəmizin yerləşdiyi mürəkkəb geosiyasi coğrafiyaya baxmayaraq, Azərbaycan Cənubi Qafqazda və daha geniş regionda sabitliyə, təhlükəsizliyə və əməkdaşlığa töhfə verən dövlət kimi çıxış edir. Bu siyasətin əsas xüsusiyyətlərindən biri dövlətlərin ölçüsündən və siyasi çəkisindən asılı olmayaraq, suverenlik, ərazi bütövlüyü, bərabərhüquqluluq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanmasıdır.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Məlahət İbrahimqızı deyib.

O bildirib ki, Azərbaycanın çoxtərəfli əməkdaşlığa verdiyi önəmdə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) ilə münasibətlər xüsusi yer tutur. Təşkilatın regional və qlobal səviyyədə artan əhəmiyyəti, geniş iqtisadi potensialı, prinsipləri və məqsədlərinin Azərbaycanın gündəliyindəki bir sıra prioritetlərlə uzlaşması ŞƏT ilə əməkdaşlığın ölkəmiz üçün əhəmiyyətini artırır. Azərbaycan təşkilatda təmsil olunan dövlətlərin əksəriyyəti ilə ikitərəfli əlaqələrə malikdir və ŞƏT-in Zirvə toplantılarında fəal iştirak edir.

“Azərbaycanın ŞƏT platformasında fəal iştirakının mühüm mərhələlərindən biri 2024-cü ildə Astanada keçirilən ŞƏT sammiti olub. Həmin sammitdə “ŞƏT+” formatında keçirilən toplantıya 16 ölkənin dövlət və hökumət başçıları qatılıb və təşkilata sədrlik Qazaxıstandan Çinə keçib. Prezident İlham Əliyevin sammit çərçivəsində Çin Prezidenti Si Cinpinlə görüşü və Azərbaycan ilə Çin arasında strateji tərəfdaşlığın yaradılması haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması ikitərəfli münasibətlərdə yeni mərhələnin əsasını qoyub. Çin-Azərbaycan münasibətlərinin ən yüksək səviyyəyə yüksəlməsi Azərbaycanın ŞƏT ilə əlaqələrinin möhkəmləndirilməsinə də əlavə impuls verib. 2024-cü ildə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksələn Azərbaycan-Çin münasibətləri 2025-ci ildə daha yüksək mərhələyə keçib. Prezident İlham Əliyevin 2025-ci ilin aprelində Çinə dövlət səfəri zamanı Azərbaycan və Çin arasında hərtərəfli strateji tərəfdaşlığın yaradılması haqqında Birgə Bəyanat imzalanıb. Sənəddə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, investisiya və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur”, - deyə o vurğulayıb.

M.İbrahimqızı qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin ŞƏT platformasında fəal iştirakının mühüm nümunələrindən biri 2025-ci ilin sentyabrında Çinin Tiançin şəhərində keçirilən ŞƏT Plus toplantısı olub. Prezident İlham Əliyev toplantıda çıxış edərək Çin sədrliyinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib və Azərbaycanın Çin ilə münasibətlərinin hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldiyini vurğulayıb. Həmin səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin Çin Prezidenti Si Cinpinlə görüşündə Azərbaycanın ŞƏT ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi, “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü, Orta Dəhliz, enerji və rəqəmsal iqtisadiyyat kimi məsələlər müzakirə olunub.

“Əsas amillərdən digəri isə Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və formalaşdırdığı müasir nəqliyyat infrastrukturu sistemidir. Çin ilə Avropa arasında yükdaşımaların alternativ və daha səmərəli marşrutlar üzrə təşkil olunması fonunda Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu, yaxud daha geniş tanınan adı ilə Orta Dəhliz xüsusi əhəmiyyət qazanır. Çin və Mərkəzi Asiyadan başlayaraq Xəzər dənizi üzərindən Azərbaycan ərazisinə, daha sonra Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropaya çıxış imkanı yaradan bu marşrutda Azərbaycan mühüm nəqliyyat-logistika qovşağı kimi çıxış edir. Ölkə son illərdə dəmir yollarına, avtomobil yollarına, liman infrastrukturuna və logistika mərkəzlərinə böyük investisiyalar yatıraraq tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib. 2025-ci ildə Prezident İlham Əliyevin Si Cinpinlə görüşündə də Orta Dəhliz vasitəsilə Çin yüklərinin Azərbaycan ərazisindən daşınmasının artması xüsusi vurğulanıb və Çin rəhbəri bu marşrutun əhəmiyyətini qeyd edib.

Bundan başqa, enerji sahəsi də mühüm istiqamətlərdən biridir. Ölkəmiz uzun illər ərzində enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çatdırılması sahəsində böyük təcrübə qazanıb. Bununla yanaşı, son dövrdə yaşıl enerji və bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Azərbaycan və Çin arasında 2025-ci ildə imzalanmış hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq sənədində bərpaolunan enerji, yaşıl inkişaf və enerji keçidi üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. ŞƏT məkanında böyük enerji istehsalçıları və istehlakçıları arasında əlaqələrin mövcudluğu Azərbaycanın enerji sahəsində əməkdaşlıq imkanlarını daha da genişləndirə bilər”, - deyə deputat əlavə edib.