ABŞ Prezidenti Donald Tramp 2009-cu ildə Texas ştatının Fort Hud şəhərində 13 nəfəri öldürən keçmiş ABŞ ordusu psixiatrının edam edilməsini əmr edib. Pentaqonun sözçüsü Şon Parnell Nidal Malik Həsənin güllələnmə qrupu tərəfindən edam ediləcəyini açıqlayıb. Bildirilir ki, bu, İkinci Dünya müharibəsinin sonundan bəri güllələnmə qrupu tərəfindən həyata keçirilən ilk hərbi edam olacaq.
Şon Parnell sosial media platforması "X"də müdafiə naziri Pit Heqsetin güllələnmə qrupu təklif etdiyini və Prezident Donald Trampın bu təklifi təsdiqlədiyini bildirib.
Parnell deyib ki, edamın vaxtı və yeri müdafiə naziri tərəfindən müəyyən ediləcək: "Həsən üçün hesablaşma günü nəhayət gəlib".
Orduda ölüm cəzası nadirdir və belə bir ölüm hökmünün icrası proseduru ştat səviyyəsindəkidən fərqlənir.
ABŞ qanunvericiliyinə görə, hərbi zabitin edamı prezidentin təsdiqini tələb edir.
Ölüm Cəzası Məlumat Mərkəzinin açıqlamasında vurğulandığı kimi, Həsənin ölüm hökmü icra edilərsə, bu, 1961-ci ildən bəri ABŞ ordusunda ilk edam olacaq. Təşkilat 1961-ci ildə edamın asılmaqla həyata keçirildiyini bildirib.
ABŞ-də hərbi atıcı dəstə tərəfindən həyata keçirilən sonuncu məlum edam 1945-ci ilin noyabr ayında həyata keçirilib.
2009-cu ildə hərbi psixiatr mayor Nidal Malik Həsən Texasdakı Fort Hudda 13 silahsız əsgəri güllələyərək öldürmüş və daha 32 əsgəri yaralamışdır. Hücum döyüş zonasına göndərilməyə hazırlaşan əsgərlərin tibbi müayinə və peyvəndləri gözlədiyi izdihamlı tibb binasında baş vermişdir. Bu, Həsənin və digər əsgərlərin Əfqanıstana göndərilməsi planlaşdırılandan bir neçə həftə əvvəl olub. Həsən özü həbs olunarkən polis tərəfindən güllələnib. Aldığı xəsarət onu qismən iflic edib.
Mayor Fort Hudda kütləvi qətl törətdiyini heç vaxt inkar etməyib.
2013-cü ildə hərbi tribunal Həsəni bütün 45 maddə üzrə təqsirli bilib və ölümcül iynə ilə edam cəzasına məhkum edib.
Həsən hazırda ABŞ hərbi məhkəmə sistemində ölüm cəzasına məhkum edilmiş dörd məhbusdan biridir. D.Tramp federal ölüm cəzasının tərəfdarıdır və 2025-ci ilin yanvar ayında administrasiyasının ilk günündə icra sərəncamı ilə bu təcrübəni bərpa edib.
Prezidentin imzaladığı icra sərəncamında ölüm cəzası "Amerika vətəndaşlarının ölümünə səbəb olan ən ağır cinayətlər və zorakılıq aktları törədənləri çəkindirmək və cəzalandırmaq üçün vacib vasitə" kimi təsvir olunur.
ABŞ-də edamların əksəriyyəti ştat səviyyəsində həyata keçirilir. Ölüm cəzası 27 ştatda qanuni olaraq qalır. Onlardan beşində - Cənubi Karolina, Aydaho, Missisipi, Oklahoma və Yutada qanun edam üsulu kimi güllələnmədən istifadəyə icazə verir.
Rizvan CƏFƏROV,
"Azərbaycan"
jpg_1792681093.jpg)
