Mən Bişkek sammitini və “ŞƏT plyus” formatını rəsmi Bakının hansısa bir bloka doğru irəliləməsi kimi deyil, Azərbaycan üçün əlavə diplomatik və geoiqtisadi resurs kimi qiymətləndirərdim. Azərbaycan üçün burada əsas məsələ nəqliyyat coğrafiyasıdır. Çin–Qırğızıstan–Özbəkistan dəmir yolu perspektivdə Xəzər və Azərbaycan üzərindən keçən Orta Dəhliz üçün əlavə yük bazası formalaşdıra bilər. Bişkekdə məhz nəqliyyat əlaqəliliyi, energetika və iqtisadi əməkdaşlıq getdikcə daha çox ön plana çıxırdı.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq üzrə ekspert, Kahramanmaraş Sütçü İmam Universitetinin professoru Toğ¬rul İsmayıl bildirib.
“Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Çin tərəfindən irəli sürülən “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində Azərbaycan üzərindən Orta Dəhlizin inkişafı istiqamətində iş aparıldığını birbaşa bəyan etməsi xüsusilə diqqətçəkəndir. Bu, əslində, Çin–Mərkəzi Asiya–Xəzər–Azərbaycan–Türkiyə–Avropa vahid zəncirinin formalaşdığını təsdiqləyir”, - deyə ekspert qeyd edib.
O, mühüm strateji məqama da diqqət çəkib: “Bakı “ŞƏT plyus” formatında iştirakını Şərqlə Qərb arasında seçimə çevirməməlidir. Əksinə, onun üstünlüyü məhz Çin, Rusiya, Mərkəzi Asiya, Türkiyə və Avropa dövlətləri ilə eyni vaxtda danışmaq bacarığındadır. Bu baxımdan “ŞƏT plyus” Azərbaycanın balanslaşdırma siyasəti üçün imkanları genişləndirir”.
Toğ¬rul İsmayılın sözlərinə görə, Bişkek Azərbaycanı hansısa geosiyasi blokun tərkibinə daxil etməyib, lakin Bakının müstəqil Avrasiya qovşağı kimi əhəmiyyətini artırıb: “Azərbaycanın qarşısında duran vəzifə indi coğrafi mövqeyini iqtisadi təsir imkanlarına çevirmək, yəni Ələt limanını, dəmir yollarını, Zəngəzur dəhlizini, rəqəmsal logistikanı və Orta Dəhlizin digər marşrutlarla əlaqələndirilməsini inkişaf etdirməkdir.
Başqa sözlə, Bakı üçün “ŞƏT plyus” daha çox üzvlük məsələsi deyil, marşrutlar, investisiyalar və strateji muxtariyyət məsələsidir. Avrasiya axınlarının nə qədəri Azərbaycan üzərindən keçərsə, Bakının çoxvektorlu xarici siyasət yürütmək imkanları bir o qədər artar və dünya güc mərkəzləri arasında danışıqlarda çəkisi bir o qədər yüksələr”.
