İnsanlar heç
vaxt əldə etdikləri ilə kifayətlənmir, daim həyatlarını asanlaşdıracaq axtarışlara
baş vururlar. Bu da zaman-zaman yeni kəşfləri ortaya çıxarır. Həmin kəşflərdən biri
də internetdir. Bu gün həyatımızın ayrılmaz bir parçasına çevrilən internetin çox
qısa tarixi var.
İnternetlə
bağlı ilk fikir Leonard Kleinroks adlı amerikalıya məxsusdur. O, 1961-ci il 31 may
tarixində "Information Flow in Large Communication Nets” adlı məqaləsində internetlə
bağlı fikirlərini bildirmişdi. 1961-1962-ci illərdə ABŞ Massaçusets Texnologiya
İnstitutunun əməkdaşları S. Liklayder və L. Kleykrok uzaq məsafədən kompüter əlaqəsinin yaradılması
və paket kommutasiya ideyasının nəzəriyyəsini irəli sürdülər. Onların bu nəzəriyyəsi
daha sonra ARPANET olaraq ortaya çıxdı.
1969-cu ilin
yanvar ayının 2-də ARPANET adlanan şəbəkə vasitəsilə Los-Anceles, Santa-Barbara
və Yuta ştatının universitetləri və Stenford Elmi-Tədqiqat İnstitutu arasında informasiya
mübadiləsi təmin edildi. Məqsəd hərbi qərargahlardakı kompüterlər arasında informasiya
mübadiləsi yaratmaq idi.
1969-cu il
29 oktyabr tarixi, saat 10:30-da isə ilk dəfə internet vasitəsilə mesaj göndərilmişdi.
O zaman ancaq hərbi məqsədlə istifadə edilən internetin bütün insanların istifadə
edə biləcəyi bir hala gəlməsində Vinton Cerf adlı riyaziyyat mühəndisinin xüsusi
rolu oldu.
Vinton Cerf
ötən əsrin 70-ci illərində universiteti yeni bitirmiş riyaziyyat mühəndisi idi.
Gənclik illərində o, anadangəlmə eşitmə qüsurlu Karinneyə aşiq olur. Karinne, eşitmədiyi üçün kimsəylə ünsiyyət qura
bilmirdi. Kaliforniya Universitetində kompüterlər arası məlumat transferiylə məşğul
olan Cerfin isə tək istəyi Karinneni xoşbəxt etmək idi. İnternetsə yalnız hərbi
məqsədlə istifadə edilən bir sistem idi. Lakin Cerf kimi insanların sayəsində internet
qısa müddətdə mülki sahədə də istifadə olunmağa başladı. Beləliklə, Cerf interneti
Karinnenin də istifadə edə biləcəyi bugünkü halına gətirdi.
"Bu gün arvadım
artıq universitetdə oxuyan oğlumuzla belə internet yoluyla danışa bilir. Kim bilir,
bəlkə də interneti arvadımı xoşbəxt edə bilmək üçün icad etmişəm”, - deyə Cerf bildirib.
1980-ci illərin
axırlarında isə internetlə əlaqə yaratmaq istəyənlər modemdən istifadə etməyə başladılar.
Fərizə ƏHMƏDOVA,
"Azərbaycan”
