07 Oktyabr 2026 14:35
1938
Səhiyyə
A- A+
Erkən yaşlarda müşahidə olunan xərçəng halları artıb

Erkən yaşlarda müşahidə olunan xərçəng halları artıb


Ümumdünya Xərçəng Araşdırmaları Fondunun İngiltərə, ABŞ və Niderlanddakı xərçəng göstəriciləri üzrə apardığı təhlil nəticəsində erkən yaşlarda müşahidə olunan xərçəng hallarında əhəmiyyətli artım müəyyən edilib. Bu artım İngiltərədə 7, ABŞ-də 5 və Niderlandda 4 xərçəng növü üzrə qeydə alınıb.Bu vəziyyət həyat tərzinin hər il minlərlə insanın həyatı bahasına başa gəldiyinə dair xəbərdarlıqlara səbəb olub. 

Bildirilib ki, İngiltərədə 2001-ci ildən bəri prostat xərçəngi diaqnozu qoyulan 50 yaşdan aşağı insanların sayı dörd dəfə artıb, eyni zamanda, erkən yaşda müşahidə olunan bağırsaq, böyrək və uşaqlıq xərçəngi diaqnozlarının sayı iki dəfədən çox yüksəlib. Belə ki, 50 yaşdan aşağı kişilərdə prostat vəzi xərçənginə yoluxma halları 2001-ci ildə hər 100 000 nəfərə bir hal təşkil etdiyi halda, 2023-cü ildə bu rəqəm 3,6-ya yüksəlib. Eyni dövr ərzində bağırsaq xərçəngi göstəriciləri 2001-ci ildə hər 100 000 nəfərə 3,9 haldan 8,4-ə çatıb, erkən yaşda müşahidə edilən uşaqlıq və böyrək xərçəngi halları isə iki dəfə artıb.Həmçinin 50 yaşdan aşağı şəxslər arasında süd vəzi xərçəngi göstəricisi də hər 100 000 nəfərə düşən 42 haldan 47,5-ə yüksəlib. Erkən yaşda müşahidə edilən mədəaltı vəzi və qaraciyər xərçəngi hallarının sayında da artım qeydə alınıb.

Qeyd edək ki, ABŞ ilə bağlı vəziyyət də ürəkaçan deyil. ABŞ-də 2000-ci ildən bəri mövcud olan rəsmi məlumatların təhlili göstərib ki, 50 yaşdan aşağı şəxslər arasında böyrək xərçəngi halları iki dəfədən çox artıb.  Bununla yanaşı, bağırsaq, uşaqlıq və mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının hər biri 50%-dən çox, süd vəzi xərçəngi halları isə təxminən 20% artıb. Artım halları Niderlandda da müşahidə edilib. 

Bu növ xərçəng xəstəlikləri əvəzinə hər üç ölkədə 50 yaşdan aşağı şəxslər arasında ağciyər xərçəngi göstəriciləri azalıb ki, bu da həmin ölkələrdə siqaret çəkmə hallarının davamlı azalması ilə bağlıdır.

Dünya miqyasında xərçəng xəstəliyi bütün yaş qruplarında artsa da, erkən yaşlarda yaranan halların artım tempi digər yaş qruplarındakından daha yüksəkdir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu rəqəmlər qlobal miqyasda artan piylənmə epidemiyası, qeyri-sağlam qidalanma və fiziki aktivliyin azlığı, eləcə də xərçənglə bağlı məlumatlılığın artması və xəstəliyin daha erkən mərhələdə aşkarlanması ilə əlaqədardır.

Ümumdünya Xərçəng Araşdırmaları Fondunun tədqiqat və siyasət üzrə icraçı direktoru Dr. Giota Mitrou bu tendensiyanı narahatedici olduğunu deyərək əlavə edib: “Hər bir rəqəmin arxasında xərçənglə özlərinin, ailələrinin və çox vaxt həkimlərinin gözlədiyindən daha tez üzləşən bir insan dayanır. Xərçəngə hələ də daha çox yaşlı insanlarda rast gəlinsə də, gənc nəsillər arasında müşahidə olunan bu dəyişik hallar ciddi tədqiqat və xərçəngin qarşısının alınması prioriteti kimi qəbul edilməlidir”.

Tədqiqatın nəticələrini şərh edən Belfastdakı “Queen’s” Universitetinin rəqəmsal səhiyyə üzrə professoru və translyasiyaedici xərçəng genomikası kafedrasının rəhbəri Mark Louler bu problemi "mümkün qədər tez zərərsizləşdirməli olduğumuz saatlı bomba" adlandırıb və əlavə edib ki, əks təqdirdə rəqəmlər artmağa davam edəcək.

Ümumdünya Xərçəng Araşdırmaları Fondu qeyd edir ki, piylənmə səviyyəsinin artması, qeyri-sağlam qidalanma, fiziki fəallığın azlığı, spirtli içki və tütün məhsullarından istifadə, həmçinin ətraf mühit amilləri (çirkləndiricilər, kimyəvi maddələr, plastik materiallar, su və hava çirkliliyi ) bu tendensiyaya təsir göstərə bilər. Xərçəng xəstəliklərinin təxminən 40%-i məhz bu cür qarşısı alına və ya dəyişdirilə bilən risk amilləri ilə əlaqəlidir. Bununla belə, xərçəngin əlamətləri barədə məlumatlılığın artması həm də o deməkdir ki, insanlarda xəstəliyin daha erkən mərhələdə aşkar edilməsi ehtimalı yüksəlir.


Əsmər QARDAŞXANOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

“Ali təhsil müəssisələrinə “Tədqiqat universiteti” statusu verilməsi üçün Tələblər”in təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 29 dekabr tarixli 610 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi barədə

00:38
14 Noyabr

“Dövlət icra məmurları haqqında”, “İcra haqqında” və “Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 21 aprel tarixli 389-VIIQD nömrəli Qanununun qəbul edilməsi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi haqqında

00:37
14 Noyabr

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 19 may tarixli 92 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi haqqında

00:36
14 Noyabr

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 17 noyabr tarixli 500 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının xarici iqtisadi fəaliyyətin mal nomenklaturası, idxal gömrük rüsumlarının dərəcələri və ixrac gömrük rüsumlarının dərəcələri”ndə dəyişiklik edilməsi haqqında

00:34
14 Noyabr

“Paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərin fəaliyyətində səmərəliliyin artırılması ilə bağlı bir sıra normativ hüquqi aktların təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 4 iyun tarixli 257 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi barədə

00:29
14 Noyabr

Antonio Quterreşin COP31-də vida nitqi: Yanan planetdə sülh qura bilməzsiniz

22:27
13 Noyabr

Azərbaycanda Geoloji parkın yaradılması istiqamətində işlər davam etdirilir

22:17
13 Noyabr

İraq boru kəmərlərinin mühafizəsi üzrə ixtisaslaşmış təhlükəsizlik qüvvələri yaradıb

22:01
13 Noyabr

Maliyyə Nazirliyinin kollegiyasında dövlət müəssisələri ilə işin təşkili nəzərdən keçirilib

21:53
13 Noyabr

Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzər dənizinin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib

21:31
13 Noyabr

“Sky”: Britaniyada “Microsoft” servislərində problemlər parlamentin və təcili xidmətlərin işinə təsir edib

20:43
13 Noyabr

Azərbaycanla Vyetnam arasında qarşılıqlı investisiyaların təşviqi imkanları nəzərdən keçirilib

20:27
13 Noyabr

Dövlət Komitəsinin sədri COP31 iştirakçılarına Azərbaycanın milli inkişaf prioritetləri haqqında məlumat verib

20:19
13 Noyabr

Dublin sammiti: Prezident İlham Əliyevin diplomatiyası ölkənin mövqeyini gücləndirir

20:05
13 Noyabr

KMBİ tələbələrin fotolarını süni intellektlə montaj edərək hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxsi saxladı

19:41
13 Noyabr

Gələn ilin dövlət büdcəsinin layihəsi Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə edilib

19:17
13 Noyabr

İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu, Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti və “AzInTelecom” birgə məlumat yayıb

19:11
13 Noyabr

Azərbaycan səfiri FAO yanında daimi nümayəndə kimi etimadnaməsini təqdim edib

19:03
13 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatıb

18:27
13 Noyabr

BMT: Yəməndə avqustdan bəri 333 mindən çox insan didərgin düşüb

18:14
13 Noyabr

COP31 çərçivəsində “Tullantısız dayanıqlı həyat” layihəsinin təqdimatı olub

18:13
13 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!