21 Noyabr 2026 08:55
716
İQTİSADİYYAT
A- A+
Dünyanın ən böyük polimetal yataqlarından biri Balakəndədir

Dünyanın ən böyük polimetal yataqlarından biri Balakəndədir


"Filizçay"ın işlənməsi layihəsinə  xarici investorların da maraq göstərəcəyi istisna deyil


Azərbaycanın dağ-mədən sənayesi indiyədək yüksək səviyyədə inkişaf etməyib. Bunun da  həm obyektiv, həm subyektiv səbəbləri var. Sovet dönəmində prioritet neft sənayesi olduğu üçün dağ-mədən yataqlarımızda kifayət qədər kəşfiyyat işləri aparılmayıb. Sonrakı dövrdə isə Qarabağda və Şərqi Zəngəzurdakı bir çox faydalı qazıntı yataqlarımız işğal altında idi. Düşmən bu bölgələrdəki yataqları elə düşməncəsinə də istismar edirdi.

Həmin səbəblərdən də, Prezident İlham Əliyevin sözləri ilə desək, "bir çox yataqlarımız, yəni perspektivli yataqlarımız bu gün hələ də öz geoloji kəşfiyyat dövrünü gözləyir. Bunun, əlbəttə ki, bu tərəfi müsbətdir. Çünki bu ehtiyatlar bu gün yerin altındadır".

Yerin altındakı o sərvəti üzə çıxarmaq, iqtisadi inkişafa yönəltmək üçün Prezident İlham Əliyev  23 sentyabr 2026-cı il tarixli sərəncamı ilə "Azərbaycan Respublikasında dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair 2027-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı"nı təsdiq edib. Bir gün ondan əvvəl isə dövlətimizin başçısının keçirdiyi müşavirədə  sahənin  vəziyyəti  və perspektivləri müzakirə olunub.  Həm sözügedən sənəddə, həm də müşavirənin materiallarında "Filizçay" yatağının da adı tez-tez çəkilir.

Qeyd edək ki, "Filizçay" polimetal yatağı respublikamızın Balakən rayonunda, Balakənçayın sağ qolu olan Qarabçayın hövzəsində yerləşən nəhəng mineral xammal mənbəyidir. Bura Böyük Qafqazın cənub yamacı, dəniz səviyyəsindən 1110-2270 metr yüksəklikdə olan bir ərazidir.

"Filizçay" ehtiyatlarının həcminə görə dünyanın ən böyük polimetal yataqlarından biridir. Avropada ikinci ən iri kolçedan-polimetal yatağı hesab olunur.

Yatağın əsas komponentləri sink, mis, qurğuşun və gümüşdür. Əlavə olaraq kükürd, qızıl, vismut, kobalt, kadmium, selen, tellur və indium ilə də zəngindir. Onun ÆORC (dağ-mədən sənayesində kəşfiyyat nəticələrinin, mineral resursların və filiz ehtiyatlarının ictimai hesabatlılığı üçün müəyyən edilmiş standartlar) standartlarına əsasən təsdiqlənmiş filiz ehtiyatı təxminən 112,71 milyon tondur. Yataq 1959-cu ildə geoloq Surxay İsmayılov tərəfindən kəşf edilib.

"Filizçay"ın səhmdarı "AzerGold" QSC-dir. Yataq QSC-nin ən iri layihələrindən biridir və ölkə rəhbərliyinin strateji planlarına əsasən yaxın gələcəkdə istismara verilməsi nəzərdə tutulur. 

Sözügedən müşavirədə Prezident İlham Əliyev demişdir: "Növbəti istiqamət Avropa qitəsində ən perspektivli yataqlardan biri sayılan Balakən rayonunda yerləşən "Filizçay" polimetal yatağıdır. Bu yataq qeyd etdiyim kimi, çox perspektivlidir və artıq bir neçə ildir ki, "AzerGold" şirkəti bu yatağın istismara hazırlanması ilə bağlı işlər görür. Hesab edirəm ki, tezliklə texniki-iqtisadi əsaslandırma hazır olmalıdır və yekun investisiya qərarı da qəbul edilməlidir. Mən hesab edirəm ki, "AzerGold" bu yatağın 100 faiz səhmdarı olmalıdır. İstismar getdikcə təbii ki, bu yatağın qiyməti də, dəyəri də qalxacaq. Onda biz baxa bilərik. Ola bilər, müəyyən faiz səviyyəsində, - əgər maraq olarsa, mən əminəm ki, olacaq, - xarici investorlar da bu yatağa cəlb oluna bilər".

İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov belə hesab edir ki, dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair dövlət proqramı yalnız 2030-cu ilədək olan dövrü əhatə etmir, sonrakı mərhələ üçün də böyük inkişaf imkanları müəyyənləşdirir. O bildirib ki, "Filizçay"ın mis, sink və qurğuşun ehtiyatlarının iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi imkanları o dövrə qədər qiymətləndiriləcək və yekunlaşdırılacaq. İlk mərhələdə yerli xammal potensialını reallaşdırmaq və mövcud yataqlar üzrə hasilatı artırmaq nəzərdə tutulur. "Dəmirli", "Söyüdlü", "Filizçay", Naxçıvandakı yataqlar və digər perspektivli sahələr hesabına xammal bazasının genişləndirilməsi hədəflənir.

Beləliklə, dövlət proqramının icrası nəticəsində 2030-cu ilədək əsas hədəf "Filizçay", "Daşkəsən", "Ortakənd" və "Söyüdlü" yataqlarının istismara hazırlanmasıdır. 

"Filizçay"a gəldikdə isə demək olar ki, dünyadakı  polimetal yataqları heç də bir-birinə bənzəmir. "Filizçay" geoloji və digər amillərinə görə ən mürəkkəb yataqlardan biridir. Layihənin tam gücü ilə istismara verilməsi 2031-ci ilin sonuna planlaşdırılır.  Yatağın 34 illik istismarı dövründə 363 min ton mis, 2,7 milyon ton sink və 1 milyon ton qurğuşun resursunun hasilata cəlb edilməsi planlaşdırılır. Layihənin iqtisadi dəyəri 29,7 milyard manat təşkil edir və tələb olunan investisiya təqribən 1 milyard manatdır. Belə bir sanballı layihəyə xarici investorların da maraq göstərəcəyi istisna deyil.


Flora SADIQLI,

"Azərbaycan"

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yüksələn xətlə inkişaf edir

13:46
22 Noyabr

Livan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri General Jozef Auna  

12:50
22 Noyabr

Azərbaycanda sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

12:28
22 Noyabr

Zəfər və inkişaf yolunun siyasi avanqardı: Yeni Azərbaycan Partiyası

10:57
22 Noyabr

Gəncədə YAP-ın yaradılmasının 34-cü ildönümü qeyd olunub

10:43
22 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yeni mərhələdə

10:34
22 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı daha bir videoçarx paylaşılıb VİDEO

23:39
21 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

22:13
21 Noyabr

Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb

21:56
21 Noyabr

ABŞ Milada qədər Ukrayna və Rusiya arasında yeni sülh danışıqları təşkil etməyi planlaşdırır  

19:36
21 Noyabr

Yeni Dehlidə Azərbaycan-Nepal mədəni əməkdaşlığı müzakirə olunub  

18:21
21 Noyabr

Adil Kərimli Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə görüşüb  

17:31
21 Noyabr

Volodimir Zelenski: Rusiya Ukraynanın körpülərinə yüzdən çox hücum edib  

17:22
21 Noyabr

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

16:38
21 Noyabr

Bakıda Kəlağayı Festivalının açılışı olub 

15:43
21 Noyabr

Azərbaycanın və Vyetnamın birinci xanımları Hanoyda İrs Evində olublar

15:31
21 Noyabr

Prezident: Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq 

15:03
21 Noyabr

Prezident İlham Əliyev: Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır 

14:59
21 Noyabr

Vyetnam Prezidenti: Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq 

14:53
21 Noyabr

To Lam: Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur VİDEO  

14:51
21 Noyabr

Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib

14:47
21 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!