Yaz allergiyaları

Bu mövsümi xəstəliyin əsas simptomları burun axması, boğaz qıcıqlanması və gözün qaşınmasıdır

Yazın gəlişi ilə təbiət oyanır, əhvali-ruhiyyə yüksəlir. Təbiətin oyanmasının müsbət təsirləri ilə yanaşı, mənfi tərəfləri də var. 

Bahar öz gəlişi ilə birlikdə mövsümi allergiyaları da gətirir. Bitkilərin tozlanması daha çox bu fəsildə olduğu üçün allergiyaların ən çox yayılma, üzə çıxma dövrü də məhz bu mövsümdür.

Alimlər XXI əsri "Allergiya əsri" adlandırırlar. Statistik məlumatlara əsasən, dünyada hər 10 insandan ən azı ikisi bu xəstəlikdən əziyyət çəkir və onların sayı gündən-günə artmaqda davam edir.

Xəstəliyin əlamətləri 2 həftədən 5 həftəyə qədər davam edir

Mövzu ilə bağlı qəzetimizə açıqlama verən həkim-allerqoloq Nigar Həşimovanın sözlərinə görə, mövsümi allergiyalar qrupuna daxil olan yaz allergiyaları yaz-payız aylarında, çiçəklərin tozlanma dönəmində özünü göstərir: "Tozlanma havaya yayıldıqca ağız, burun və göz vasitəsilə ciyərlərə qıcıqlandırıcı təsir göstərir. Pollinoz dediyimiz bu allergiyalar tozlanma dövrü bitənədək, daha dəqiq desək, martdan iyun ayına qədər davam edir. Yaz allergiyasının əlamətləri burunda qaşınma, gicişmə və göynəmə, tez-tez asqırma, öskürmə, boğazda göynəmə, gözlərdə, göz qapaqlarında qızartı və qaşınma, yüngül yorğunluq və halsızlıqdır. Ağırlaşmış hallarda isə boğulma, astma tutmaları kimi problemlər müşahidə edilə bilər. Xəstəliyin əlamətləri 2 həftədən 5 həftəyə qədər davam edir. O, bəzən kəskin respirator virus infeksiyaları ilə qarışdırılsa da, ən böyük fərq allergik xəstələrdə burun axıntısının şəffaf olmasıdır. Digər tərəfdən virus infeksiyalarının 5-7 gün müddəti olur və bitir, allergiyada isə xəstə allergenlə kontaktda olduqda yenidən eyni halla rastlaşır. Soyuqdəymə preparatları qəbul etsə də, onların təsiri olmur". 

Həkim-allerqoloq bildirib ki, xəstəliyə istənilən yaş dövründə rast gəlinsə də, irsiyyətində allergiyaya meyilli adamlar, ekoloji pis şəraitdə yaşayan və işləyənlər, immun sistemi zəif olanlar risk qrupundadırlar. Əgər valideynlərdən biri allergik xəstədirsə, 20-25 faiz, hər iki valideyndə bu xəstəlik varsa, onun uşaqda olmaq ehtimalı 50-70 faizdir.

Tibbi maska və eynəkdən istifadə tövsiyə edilir

Şikayətlər dərinləşmədən, xəstəlik xroniki hal almadan qarşısını zamanında almaq, mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır. Nigar Həşimova bildirib ki, allergenlərdən uzaqlaşdırmaqla, medikamentozla, immunoterapiya və peyvəndləmə kimi müalicə üsulları ilə bu sağlamlıq probleminin uşaqlıqda qarşısını almaq olar. Mövsümi allergiyanı tamamilə müalicə etmək isə mümkün deyil, ancaq uzunmüddətli remisiya əldə etmək olar. Allergiya xəstələri çiçəkləmə mövsümündən iki-üç həftə əvvəl həkim tərəfindən təyin edilən dərman qəbuluna başlamalı, əvvəlcədən xüsusi pəhriz saxlamalıdırlar. Hipoallergen pəhriz zamanı sitrus meyvələri, qoz, fındıq, balıq, kakao paxlası məhsulları, rəngli tərəvəzlər, meyvə və giləmeyvə, yumurta, bal, müəyyən ədviyyatlar, eləcə də yağlı şirin məhsulların istifadəsi qadağan edilir, yaxud da ən azı ciddi şəkildə məhdudlaşdırılır. Əks halda allergik reaksiyalar kəskinləşə bilər.

"Tozcuqların sayı soyuq yağışlı günlərdə az, isti və quru havalarda, xüsusən də günün ilk saatlarında yüksək olur. Buna görə də allergik riniti olan xəstələr evləri, qapalı məkanları səhər saatlarında deyil, günortadan sonra havalandırmalıdırlar. Səhər saatlarında işə, məktəbə, bağçaya gedərkən tibbi maska və eynəkdən istifadə etmək tövsiyə edilir. Bu narahatlıqdan əziyyət çəkən şəxslər siqaret qoxusundan, ətirlərdən və rütubətli mühitdən uzaq durmalıdırlar. Çöldən evə gələndə isə əl-üz yuyulmalı, geyim dəyişdirilməli, mümkünsə duş qəbul edilməlidir. Tozlanma mövsümündə paltarların qapalı yerdə qurudulması da tövsiyə edilir", - deyə həkim-allerqoloq qeyd edib.

Ülkər XASPOLADOVA,

"Azərbaycan"