Son illərdə Cənubi Qafqazda formalaşan vəziyyəti artıq klassik “donmuş münaqişə coğrafiyası” yanaşması ilə izah etmək mümkün deyil. Xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra yaranmış yeni reallıqlar regionu geosiyasi rəqabət məkanından geoiqtisadi inteqrasiya platformasına çevirmək potensialına malikdir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş hərbi attaşesi, ehtiyatda olan general Yücel Karauz bildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təmin etməsi təkcə hərbi qələbə deyil, eyni zamanda, strateji dönüş nöqtəsidir. “Bu, təhlükəsizlik baxımından qeyri-müəyyənliyi azaldan, investisiya risklərini aşağı salan və regional layihələrin həyata keçirilməsini mümkün edən fundamental bir dəyişiklikdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət üç əsas istiqamətə əsaslanır. Birincisi, suverenlik və inteqrasiya balansıdır. Sərt güc vasitəsilə əldə olunan nəticələrin yumşaq güc və iqtisadi alətlərlə möhkəmləndirilməsi, “Qələbədən sonra sülh” yanaşmasının tətbiqi bu siyasətin əsasını təşkil edir. İkinci istiqamət çoxşaxəli xarici siyasətdir. Azərbaycan Türkiyə ilə strateji müttəfiqlik münasibətlərini inkişaf etdirir, Rusiya ilə balanslı əlaqələr saxlayır, Avropa İttifaqı və Çinlə iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirir. Bu yanaşma ölkəyə geniş manevr imkanları qazandırır. Üçüncü istiqamət isə kommunikasiya vizyonudur. Zəngəzur dəhlizi, Orta Dəhliz və enerji-logistika inteqrasiyası Azərbaycanın regionda yalnız iştirakçı deyil, eyni zamanda, qayda müəyyən edən aktora çevrilməsinə şərait yaradır”, – deyə Yücel Karauz əlavə edib.
Türkiyənin roluna toxunan general qeyd edib ki, Türkiyə bölgədə təhlükəsizlikdən iqtisadi əməkdaşlığa qədər geniş spektrdə mühüm rol oynayır. Türkiyə həm təhlükəsizlik təminatçısı, həm iqtisadi inteqrasiyanın hərəkətverici qüvvəsi, həm də regionu Orta Asiya və Avropaya bağlayan geosiyasi körpü kimi çıxış edir. “Ankara-Bakı xətti artıq, sadəcə, ikitərəfli münasibətlər çərçivəsindən çıxaraq regional sistemqurucu oxa çevrilib”, – deyə general bildirib.
O hesab edir ki, regionda formalaşan yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq modelinin davamlılığı bir neçə əsas amildən asılıdır. Burada Ermənistanın inteqrasiyaya yanaşması, böyük güclər - Rusiya və Qərb arasındakı rəqabətin təsiri və iqtisadi layihələrin reallaşma tempi həlledici rol oynayacaq. Əgər bu istiqamətlər üzrə müsbət dinamika davam edərsə, Cənubi Qafqaz zəif və riskli regiondan strateji ticarət və enerji mərkəzinə çevrilə bilər. Bu gün artıq aydın görünür ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət və Türkiyənin çoxşaxəli dəstəyi regionda real və davamlı təhlükəsizlik, əməkdaşlıq modelinin formalaşması üçün ciddi zəmin yaradır. Lakin bu proses hələ tamamlanmayıb, hazırda formalaşmaqda olan bir regional sistemdən söhbət gedir”, – deyə Yücel Karauz bildirib.
Sonda general qeyd edib ki, Cənubi Qafqazda yaranan yeni geosiyasi reallıq Azərbaycan Prezidentinin qətiyyətli siyasəti və Türkiyənin strateji dəstəyi sayəsində ilk dəfə olaraq davamlı sülh və iqtisadi inteqrasiya imkanını real müstəviyə çıxarıb. Bu proses düzgün idarə olunarsa, region yaxın onillikdə münaqişə məkanından Avrasiyanın ən mühüm əlaqə və əməkdaşlıq mərkəzlərindən birinə çevrilə bilər.
