Çox keçməz ki, işğaldan azad edilmiş digər rayonlara da köç başlayacaq
İşğaldan azad olunmuş rayonlarımıza böyük qayıdış sürətlə davam edir. Avqustun 9-da daha 23 laçınlı ailə doğma yurduna qayıtdı. Beləliklə, daha 93 sakinə Laçın Şəhəri Gününü öz dədə-yurdunda qeyd etmək nəsib olacaq.
Laçın şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışına mayın 27-dən başlanılıb. Ötən müddətdə şəhərə 10 köç karvanı yola salınıb. Belə ki, mayın 27-də 20 ailə - 97 nəfərin, iyunun 14-də 22 ailə (72 nəfər), 19-da 13 ailə (44 nəfər), 25-də 15 ailə (53 nəfər), iyul ayının 13-də 23 ailə (85 nəfər), 18-də 18 ailə (73 nəfər), ayın 22-də 22 ailə (79 nəfər), 25-də 19 ailə (89 nəfər), 28-də isə 16 ailə (58 nəfər), avqustun 9-da isə 23 ailənin (93 nəfər) Laçında məskunlaşması təmin olunub.
Bununla da şəhərdə məskunlaşan sakinlərin sayı 793 nəfərə çatıb. Avqustun 26-da isə laçınlılar xüsusi tarix olan Laçın Şəhəri Gününü təntənəli şəkildə öz yurdlarında qeyd edəcəklər.
Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı şəhərlərimizin işğaldan azad edildiyi tarixlər şəhər günü kimi təsis edilib. Bundan sonra Azərbaycan xalqı hər il bu xüsusi günləri sevinclə, qürurla qeyd edəcək.
Təbii ki, Laçına qayıdış bununla bitmir. Digər laçınlıların da nisgilinə, Vətən həsrətinə son qoyulacaq. Onlar da mərhələli şəkildə doğma yurdlarına qovuşub məskunlaşacaqlar.
Zabuxlular da yaxın zamanda öz evlərinə qayıdacaqlar. Qeyd edək ki, bu məqsədlə avqustun 7-də Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi Laçın rayonunun Zabux kəndinə birinci mərhələdə köçürüləcək ailələr arasında püşkatma keçirib. Püşkatmada 20 ailə - 88 nəfər iştirak edib. Onlar ailə tərkibinə uyğun olaraq, 4-ü ikiotaqlı, 4-ü üçotaqlı, 8-i dördotaqlı, 4-ü beşotaqlı mənzillə təmin ediləcəklər. Həmin ailələr indiyədək Bakı və Sumqayıt şəhərlərində, Abşeron rayonu ərazisində müvəqqəti məskunlaşma yerlərində yaşayıblar.
Zabux kəndində birinci mərhələdə beton zirzəmi-sığınacağı olan 223 birmərtəbəli fərdi yaşayış evi, uşaq bağçası, inzibati bina, tibb məntəqəsi və digər obyektlər də istifadəyə veriləcək.
Vətən müharibəsindən ötən üç ilə yaxın müddətdə Prezident İlham Əliyevin birbaşa nəzarəti ilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda görülən işlərin nəticəsidir ki, "Böyük Qayıdış Dövlət Proqramı" icra olunur. Artıq ağalılıların, talışlıların və laçınlıların doğma yurdlarına köçü başlanılıb. Növbəti mərhələlərdə isə işğaldan azad edilən digər şəhər və rayonlarımıza da əzəli sahibləri qayıdacaqlar.
Böyük qayıdış çərçivəsində evinə, ata-baba yurduna ilk dönənlər, bu xoşbəxtliyi yaşayanlar ötən ilin iyul ayında ağalılılar olmuşdular. Zəngilanın Ağalı kəndinə köç indiyədək üç mərhələdə həyata keçirilib və 420 nəfərin bu kənddə yaşayışı təmin olunub. Amma yaxın günlərdə daha bir qrup ağalılı da qayıdış sevincini yaşayacaqdır.
Bu məqsədlə 22 ailə - 106 nəfər arasında püşkatma keçirilib. Həmin ailələrin tərkiblərinə uyğun olaraq, 9-na üçotaqlı, 9-na dördotaqlı, 4-nə beşotaqlı fərdi yaşayış evi verilib.
Beləliklə, avqustun 12-də daha 106 ağalılının sevincinin şahidi olacağıq. Füzulililər də şəhər günlərini öz doğma yurdlarında qeyd edə biləcəklər. Çünki artıq Füzuli şəhərinə də köç başlanılır. İlkin mərhələdə 144 ailə - 509 nəfər Füzuli şəhərində məskunlaşacaq. Həmin ailələrin 51-i ikiotaqlı, 76-sı üçotaqlı, 17-si dörd-otaqlı mənzil ilə təmin olunub. Onlar da daimi yaşamaq üçün qısa müddətdə el-obalarına qayıdacaqlar.
Köç prosesi ilin sonuna kimi mərhələli şəkildə davam edəcək. Hələ Sus kəndinin sakinlərinə də, şuşalılara da bu xoşbəxt günlər nəsib olacaq. Ümumilikdə Sus və Zabux kəndlərinə 400 ailənin köçürülməsi planlaşdırılır.
"1 milyon insan öz dədə-baba torpaqlarına qayıtmalıdır"
Göründüyü kimi, işğaldan azad olunmuş rayonlarımızda həyata keçirilən sürətli yenidənqurma və bərpa işləri keçmiş məcburi köçkünlərin tezliklə öz doğma yurdlarına qayıdışına hesablanıb. 1 milyondan artıq insan illərlə öz evindən, ocağından ayrı düşüb. Onları artıq doğma yurdlarına qaytarmağın zamanıdır.
Prezident İlham Əliyev də Şuşada keçirilən I Şuşa Qlobal Media Forumunda sualları cavablandırarkən Böyük qayıdış məsələsinə toxunaraq qeyd etdi ki, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası prosesi mərhələlərə bölünüb. Böyük qayıdış proqramı qəbul edilib. Proqramın icrası üçün maliyyə resursları səfərbər edilib. İnfrastruktur və şəhərsalma məqsədləri üçün ilin sonuna qədər nəzərdə tutulan xərclər təqribən 7 milyard ABŞ dollarına bərabər olacaq: "Yəni bu ancaq başlanğıcdır. Mərhələlərə bölünən bu proqramın icrasının da nə qədər çəkəcəyini demək çətindir. Çünki birinci mərhələdə bizim əsas vəzifəmiz 8 şəhəri və 100 kəndi yenidən qurmaqdır. Artıq bir neçə yaşayış məntəqəsində insanlar məskunlaşıblar - Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində, Tərtər rayonunun Talış kəndində və Laçın şəhərində".
Prosesin tədricən getdiyini qeyd edən ölkə rəhbəri bildirdi ki, işğaldan əziyyət çəkən 1 milyon insan öz dədə-baba torpaqlarına qayıtmalıdırlar: "Onu da bildirməliyəm, biz bərpa işlərinə start verməzdən əvvəl keçmiş məcburi köçkünlər arasında qeyri-rəsmi sorğu keçirdik ki, onlar öz dədə-baba torpaqlarına qayıtmaq fikrindədirlər, yoxsa yox. Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, məcburi köçkünlərin mütləq əksəriyyəti müsbət cavab verib. Bu da təbii ki, görüləcək işin həcmini daha da böyüdür və hesab edirəm ki, mərhələli yollarla şəhərlərin bərpası növbəti beş il ərzində mümkün olacaq".
Bəli, uzun illər ərzində haqları tapdanmış, ermənilər tərəfindən başlarına min bir oyun, faciə, qətliamlar gətirilmiş, torpaqlarından didərgin salınmış bir milyon azərbaycanlı Prezident İlham Əliyevin bərpa etdiyi ərazi bütövlüyü, ədalət sayəsində öz el-obalarına qayıdacaqlar.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
"Azərbaycan"
