Yaxın Şərqdə münaqişə ilə əlaqədar yanacaq və gübrə qiymətlərinin artması, daşınmada fasilələr və quraqlıq buğda məhsuldarlığına təhlükə yaradır və ekspertlər 2027-ci ilə qədər qiymətlərdə artımın davam edəcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, buğda qiymətləri son iki ayda ən böyük həftəlik artıma doğru gedir, çünki Yaxın Şərqdə artan münaqişə ərzaq inflyasiyasının artması və qlobal təchizat fasilələrinin dərinləşməsi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
“Benchmark” Çikaqo buğda fyuçersləri bu həftə təxminən 4,5 faiz artıb. Bu, ABŞ da daxil olmaqla əsas istehsal bölgələrində geosiyasi gərginlik və əlverişsiz hava şəraiti ilə əlaqədardır.
“Mercy Corps” yardım təşkilatı tərəfindən bu həftə dərc edilən yeni hesabatda xəbərdarlıq edilir ki, münaqişədən qaynaqlanan iqtisadi şok dünyanın ən həssas ölkələrinin bəzilərində 2026 və 2027-ci illər üçün ərzaq təhlükəsizliyi ilə bağlı nəticələri pisləşdirib. Qrup bildirib ki, yanacaq, gübrə və daşınmada yaranan fasilələr Somali, Efiopiya və Pakistan kimi idxaldan asılı iqtisadiyyatlara sürətlə yayılıb və hazırda davam edən vacib əkin mövsümlərinə təsir edib.
Hesabata görə, qlobal gübrə qiymətləri artıb, bəzi bazarlarda yanacaq xərcləri isə bir neçə gün ərzində 150 faizə qədər qalxaraq nəqliyyat və suvarma xərclərinə mənfi təsir edib. Enerji və ticarət üçün vacib bir marşrut olan Hörmüz boğazından keçən kommersiya gəmiçiliyi 90 faizdən çox azalaraq kənd təsərrüfatı təchizat zəncirlərini ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Bu fasilələr artıq humanitar nəticələrə səbəb olur. Somalidə yanacaq qiymətlərinin kəskin artması quraqlıqdan təsirlənən ərazilərdə suyun qiymətini ikiqat artırıb, Sudana yardım göndərişləri isə Cənubi Afrika ətrafında yenidən yönləndirilir və çatdırılma müddətinə minlərlə mil və həftə əlavə olunur.
Ümumdünya Ərzaq Proqramı hesablayır ki, son nəticədə qlobal miqyasda əlavə 45 milyon insan kəskin aclığa məruz qala bilər. Analitiklər bildirirlər ki, şərait yaxşılaşsa belə, qida istehsalına təsir davam edə bilər. “Mercy Corps” bildirib ki, 40 gündən çox davam edən təchizat fasilələri fermerlərin davranışını dəyişdirə, gübrə istifadəsinin və əkin sahələrinin azalmasına səbəb ola bilər.
