15 Avqust 2026 15:30
232
Elm və texnika
A- A+
Tədqiqat:Günəş fırtınaları aviasiyaya təhlükə yaradır  

Tədqiqat:Günəş fırtınaları aviasiyaya təhlükə yaradır  


Güclü Günəş partlayışları sərnişinlər və heyət üçün radiasiya təsirini artırır, bort elektronikasında nasazlıqlara səbəb olur və beləliklə, mülki aviasiya üçün təhlükə yaradır. Surrey Universiteti Kosmik Mərkəzinin mütəxəssisləri belə qənaət hasil ediblər.

AZƏRTAC “Journal of Space Weather and Space Climate” jurnalında dərc olunmuş araşdırmanın nəticələrinə istinadla xəbər verir ki, 8-14 kilometr yüksəklikdə radiasiya səviyyəsi Yerin səthindən daha yüksəkdir və güclü Günəş fırtınaları zamanı onlar qısa müddətə təxminən 10 dəfə arta bilər.

Tədqiqatçılar, həmçinin aşkar ediblər ki, 1956-cı ildə Günəşdə baş verən ən güclü partlayış zamanı təyyarə sərnişinləri tək bir uçuşda tez-tez uçanların illik dozası ilə müqayisə edilə bilən radiasiyaya məruz qala bilərdilər.

Yüksək enerjiyə malik hissəciklər, həmçinin təyyarələrin elektron sistemlərində nasazlıqlara səbəb ola bilər. Surrey Kosmik Mərkəzinin baş elmi işçisi Fan Leinin sözlərinə görə, bort kompüterlərinin kosmik radiasiyaya qarşı həssaslığı səbəbindən “Airbus A320” ailəsinə məxsus təxminən 6 min təyyarənin bu yaxınlarda yerə endirilməsi kosmik hava şəraitinin artıq aviasiyaya təsir etdiyini göstərir.

Yer kürəsinin maqnitdən müdafiə qabiliyyətinin daha zəif olduğu Qütb bölgələrinə yaxın marşrutlar ən həssas hesab edilir. Alimlər aviaşirkətlərin ekstremal şəraitdə marşrutları dərhal tənzimləməsinə və ya uçuşları ləğv etməsinə imkan vermək üçün xüsusi atmosfer radiasiya şkalasından istifadə etməyi təklif edirlər.

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan müəllimlərinin I Qurultayından 120 il ötür  

16:53
15 Avqust

Ünal Üstel: Təxribat və düşmənçilik xarakteri daşıyan bəyanatlar Kiprdə ziddiyyətlərin həllinə xidmət etmir  

16:03
15 Avqust

Zəngəzur dəhlizi Naxçıvanın geoiqtisadi əhəmiyyətini artırır 

16:01
15 Avqust

Xankəndi və Baia Mare qardaşlaşır 

15:35
15 Avqust

Tədqiqat:Günəş fırtınaları aviasiyaya təhlükə yaradır  

15:30
15 Avqust

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib  

15:25
15 Avqust

Qazaxıstanda Molla Nəsrəddin haqqında filmin çəkilişlərinin yekun mərhələsi başlayıb  

15:20
15 Avqust

“Yay Fest 2026” çərçivəsində gənclər “Elm, etika və gələcək” düşərgəsində bir araya gəliblər  

15:17
15 Avqust

Türkiyənin türk dövlətləri ilə ticarət dövriyyəsi bu ilin 6 ayında 9,4 milyard dollara çatıb  

14:38
15 Avqust

Amerikalı basketbolçu "Neftçi"də  

13:20
15 Avqust

Metropoliten rəsmisi: “28 May” və “Cəfər Cabbarlı” stansiyaları arasında daha bir piyada keçidi istifadəyə veriləcək  

13:18
15 Avqust

Rusiyadan Ermənistana Azərbaycandan tranzit keçməklə növbəti tədarük həyata keçirilib  

13:16
15 Avqust

FHN çimərliklərə üz tutan vətəndaşlara təkrar müraciət edib  

13:14
15 Avqust

Azərbaycan paracüdoçusu Avropa çempionatında bürünc medal qazanıb  

13:12
15 Avqust

Beynəlxalq ekspert: "Boz Qafqaz" dağ arısı Azərbaycanın milli sərvətidir və qorunmalıdır  

13:09
15 Avqust

Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 34 il ötür  

13:07
15 Avqust

Braziliyadakı sarı qızdırma epidemiyasının səbəbi tapılıb  

13:05
15 Avqust

Azərbaycanın zəngin mədəni irsi Fransada keçirilən beynəlxalq folklor festivalında təqdim olunub  

13:03
15 Avqust

“Bakı Metropoliteni” QSC tərəfindən xətlərin ayrılması layihəsinin icrasına başlanıldı

12:33
15 Avqust

Bakı şəhəri bu gün bir daha yuyuldu

11:58
15 Avqust

Bilmək istəyirəm

08:35
15 Avqust

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!