ABŞ tarixində ən uzunmüddətli şatdaun başa çatıb
Çərşənbə axşamı ABŞ Nümayəndələr Palatası büdcə layihəsinə səs verib və Prezident Donald Tramp tezliklə onu qanuna çevirib. Federal hökumət rekord 43 günlük bağlanmadan - şatdaundan sonra fəaliyyətini bərpa edir.
Müvəqqəti büdcə çərşənbə axşamı, Nümayəndələr Palatasının 222 üzvü onu dəstəklədikdən iki saat sonra imzalanması üçün Prezident Donald Trampa təqdim edilib. Onun təsdiqlənməsi üçün sadə səs çoxluğu tələb olunurdu.
Büdcə layihəsi bundan əvvəl ABŞ Senatı tərəfindən təsdiq edilmişdi.
Hazırkı Palatada respublikaçılar 219 yerə, demokratlar 214 yerə malikdir (cəmi 433 yer, hazırda iki yer boşdur), sadə səs çoxluğu 217-dir.
Lakin, çərşənbə axşamı Konqresin dörd üzvü Palatada yox idi: üç respublikaçı və bir demokrat. Bu, büdcə layihəsinin qəbul edilməsi üçün tələb olunan həddi 215 səsə endirib və nəticədə 7 səs fərqlə aşılıb.
Bu, sənədi təkcə 216 respublikaçı deyil, həm də altı demokrat dəstəklədiyi üçün mümkün olub. Prezident müvəqqəti büdcəni imzaladıqdan sonra hökumət fəaliyyətini bərpa edib və ABŞ tarixində ən uzunmüddətli bağlanma sona çatıb. Əvvəlki rekord (35 gün) də Prezident Trampın dövründə, lakin onun ilk səlahiyyət müddəti ərzində qeydə alınmışdı.
Büdcəni çoxsaylı televiziya kameraları qarşısında imzaladıqdan sonra Tramp bağlanmanın bitdiyi günü "əla" adlandırıb.
Çərşənbə günü qəbul edilən büdcə qanun layihəsi federal hökumətin 30 yanvar 2026-cı ilə qədər, iki aydan bir qədər çox müddətə fəaliyyət göstərməsinə imkan verəcək.
Qəbul edilmiş büdcə qanun layihəsi bütün federal departamentlərin və agentliklərin fəaliyyətini bərpa edəcəyinə və 30 yanvar 2026-cı ilə qədər maliyyələşdiriləcəyinə zəmanət verir. Reuters-in məlumatına görə, bir çox dövlət işçisi artıq 13 noyabr cümə axşamı günü işə qayıtmaq üçün bildiriş alıb.
Bundan əlavə, bu o deməkdir ki, bağlanma səbəbindən federal işçilərin işdən çıxarılması və ixtisar edilməsi dayandırılacaq. Şatdaun səbəbindən məzuniyyətə göndərilən və ya maaşsız işləməyə məcbur edilən işçilərə (məsələn, hava nəqliyyatı dispetçerlərinə) əvvəllər geriyə doğru maaş verilirdi.
Bloomberg agentliyinin xəbərinə görə, federal agentliklərin və xidmətlərin normal fəaliyyətə qayıtması bir neçə gün, bəlkə də bir həftə çəkəcək.
Hökumətin bağlanması səbəbindən bu payız dayandırılan bəzi proqramlar, o cümlədən aşağı gəlirli ailələr üçün SNAP ərzaq proqramı, növbəti maliyyə ilinin sonuna, yəni 2026-cı ilin sentyabr ayına qədər qəbul edilmiş büdcə hesabına maliyyələşdiriləcək.
Demokratların bağlanma zamanı əsas tələbi 24 milyon amerikalı üçün tibbi sığortanı daha əlverişli edən vergi güzəştlərinin uzadılması müddəasının daxil edilməsi idi.
Lakin respublikaçılar geri çəkilmədilər və yalnız dekabr ayında tibbi sığorta subsidiyalarının uzadılması ilə bağlı ayrıca səsvermə keçirməyə razı oldular. Onlar bu təklifi bir neçə həftədir irəli sürürdülər.
Lakin müvafiq tədbirin Senat tərəfindən təsdiqlənəcəyinə dair heç bir zəmanət yoxdur və Nümayəndələr Palatasının spikeri Mayk Conson hələ vergi güzəştlərini aşağı palatada səsverməyə çıxaracağını təsdiqləməyib.
Rizvan CƏFƏROV,
“Azərbaycan”
