İran İslam Respublikası ərazisindən Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisinə həyata keçirilən dron hücumları regional təhlükəsizliyə ciddi risklər yaradan və genişmiqyaslı nəticələrə səbəb ola biləcək bir hadisədir. Bundan əlavə, hücumun nəticələri daha faciəli ola bilərdi. Hava limanına, mülki infrastruktur obyektinə edilən hücum və məktəbin yaxınlığında dron qəzası daha çox insan itkisinə səbəb ola bilərdi. Tehranın bu addımı açıq şəkildə təxribat və terror xarakteri daşıyır.
Azərbaycan dövlətinin reaksiyası aydın və bir mənalıdı. Xarici İşlər Nazirliyi hadisəni qətiyyətlə pisləyərək, bu cür hərəkətlərin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə zidd olduğunu və regionda gərginliyin artmasına səbəb olduğunu vurğuladı. Nazirlik bildirib ki, Azərbaycan Tehrandan bu hadisə ilə bağlı dərhal izahat verməsini və gələcəkdə oxşar hadisələrin qarşısını almaq üçün lazımi tədbirləri görməsini tələb edir. Bundan əlavə, Bakı istənilən zəruri cavab tədbirləri görmək hüququnu özündə saxlayır. Bu, dövlətin ərazi təhlükəsizliyinin pozulması ilə bağlı vəziyyətdə məcburi diplomatik cavabdır. Eyni zamanda, Müdafiə Nazirliyinin rəsmi bəyanatı da verildi.
Son günlərin kontekstində hadisə xüsusi siyasi əhəmiyyət kəsb edir. Bir gün əvvəl Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İranın Bakıdakı səfirliyini ziyarət edərək İranın Ali Lideri Ayətullah Seyid Əli Xameneinin və çoxsaylı mülki şəxslərin vəfatı ilə bağlı başsağlığı verib. Dövlət başçısı matəm kitabını imzalayıb və səfirlə danışıb.
Daha əvvəl Azərbaycan Prezidenti İran Prezidenti Məsud Pezeşkiana başsağlığı məktubu göndərmişdi. Bu addımlar təkcə diplomatik deyil, həm də mühüm mənəvi və siyasi əhəmiyyət kəsb edirdi. Azərbaycan nümayiş etdirdi ki, hətta son dərəcə çətin geosiyasi vəziyyətdə belə, humanitar dəyərlərə və insan faciəsinə hörmətlə yanaşır. Bundan əlavə, rəsmi Bakı dəfələrlə bəyan edib ki: Azərbaycan ərazisi heç bir ölkə tərəfindən İrana qarşı hərəkətlər üçün istifadə edilə bilməz və istifadə olunmayacaq və bu, ən yüksək səviyyədə səslən mövqedir. Azərbaycan ardıcıl olaraq İran əleyhinə əməliyyatlar üçün platforma olmaq niyyətində olmadığını nümayiş etdirib.
Məhz bu fonda pilotsuz təyyarə hücumu xüsusilə narahatedici görünür. Lakin, baş vermiş hadisə fakt olaraq qalır: İrandan buraxılan dronlar artıq Azərbaycan ərazisi üzərindən uçub və mülki hədəflərə zərbələr endirib. Baş verənlər molla rejiminin nankorluq və ikiüzlülük aktıdır və təkcə hava limanına deyil, həm də mehriban qonşuluq münasibətlərinin təməlinə zərbə vurur.
Azərbaycan məsuliyyətli xarici siyasət və regional sabitliyə sadiqlik nümayiş etdirir. Amma aydın olan digər mühüm bir reallıq da var: ölkənin və vətəndaşlarının təhlükəsizliyi mütləq prioritet olaraq qalır.
Hicran Hüseynova,
Milli Məclisin komitə sədri, professor
