Xocalıdan verilən mesajlar

"Özümüzü xoşbəxt hiss edirik"

Mədəniyyətimizin böyük hamisi

İKİƏSRLİK CİNAYƏTLƏRİN ƏDALƏTLİ YEKUN CƏZASI

Dünyada analoqu olmayan regional əməkdaşlıq

Bakı növbəti beynəlxalq enerji tədbirinə hazırlaşır

Qlobal sülh gündəliyində Azərbaycanın artan rolu və nüfuzu

Milli dirçəlişdən mütləq Zəfərə

İKİƏSRLİK CİNAYƏTLƏRİN ƏDALƏTLİ YEKUN CƏZASI

11 Dekabr 2025 19:36

459

DÜNYA

A- A+

Yerin altında Everestdən 100 dəfə hündür dağ kəşf edilib

Alimlər qitə böyüklüyündə nəhəng formasiyalar aşkar ediblər. Bu formasiyaların mənşəyi planetin ilk günlərinə qədər uzanır. İllər boyu Everest Yer kürəsinin ən hündür nöqtəsinə çatanda mübahisəsiz meyar idi. Ancaq “Nature” jurnalında dərc edilən yeni bir araşdırma bu qavrayışı tamamilə alt-üst edir. Dünyanın ən böyük “dağları” səthdə deyil, minlərlə kilometrlərlə ayaqlarımızın altındadır.

Bu kəşf planetin böyük zəlzələlərdən sonra necə titrədiyini tədqiq etməyə imkan verən qlobal seysmik modelləşdirmə tədqiqatından irəli gəlir. Utrext Universitetində Arven Deussun komandası tərəfindən tətbiq edilən bu texnika nüvə ilə mantiya arasındakı sərhəddə, Afrikanın altında və Sakit Okeanın ortasında gizlənmiş iki nəhəng strukturu ortaya çıxardı. Tədqiqatçıların fikrincə, bu strukturlar min kilometrə qədər, Everest dağının hündürlüyündən təxminən yüz dəfə yüksəkdir. Ənənəvi dağlara bənzəməsələr də, ölçüləri onları planetin ən böyük məlum daxili strukturlarına çevirir.

Bu birləşmələrin hər birinin eni beş min kilometrə çata bilər və bir qitə qədər böyük bir ərazini tuta bilər. Onların quruluşu Yer qabığında məlum olan heç bir şeyə bənzəmir. Çox isti olan bu bölgələr milyardlarla ildir ki, mantiyanın qalan hissəsi ilə qarışmayan elementlərlə zəngindir. Tədqiqatın əsl əhəmiyyəti bu strukturların harada yerləşdiyini göstərməkdə deyil, onların kimyəvi xassələrini müəyyən etməkdədir. Bunu anlamaq üçün tədqiqatçılar seysmik enerjinin bu bölgələrdən keçərkən necə zəiflədiyini təhlil etdilər. Tapıntılar göstərir ki, bu formasiyalar son dərəcə sıx və bənzərsiz bir materialdan ibarətdir və hətta Yerin daxili hissəsinin çox hissəsindən daha qədimdir.

Bu strukturlarla bağlı bir nəzəriyyə, onların zamanla mantiyaya hopmuş qədim tektonik plitələrin qalıqları olmasıdır. Bu plitə kütlələrinin bir növ "geoloji qəbiristanlıq" əmələ gətirdiyi və onların mantiyanın qalan hissəsi ilə qarışmasının qarşısını aldığı düşünülür. Onların nəhəng ölçüsü və qeyri-adi quruluşları, Yer kürəsinin ilk günləri haqqında yeni ipucları təqdim etməklə planetimizin əmələ gəlməsi haqqında bildiklərimizi yenidən formalaşdırmaq potensialına malikdir.

Ülkər XASPOLADOVA ,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

03 Mart 2026 Zelenski: Ukrayna 2026-2027-ci illər üçün Rusiyanın planlarını ehtiva edən sənədləri əldə edib

02 Mart 2026 Azərbaycan qazaxıstanlıların İrandan evakuasiyasına kömək edir

02 Mart 2026 Türkiyənin hakim partiyası: İrana zərbələr beynəlxalq hüququn normalarına ziddir

02 Mart 2026 Ukrayna ordusu bir sıra yaşayış məntəqələrini azad edib

02 Mart 2026 Nazir: Ankara enerji bazarlarında sabitliyin qorunmasına çalışır

02 Mart 2026 Pit Heqset: Hazırda İran ərazisində Amerika ordusu yoxdur

02 Mart 2026 Zelenski: Rusiya Ukraynaya qarşı yeni hücum dalğası hazırlayır

02 Mart 2026 Dmitri Peskov: Moskva İran ətrafındakı gərginlikdən məyusdur

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Zelenski: Ukrayna 2026-2027-ci illər üçün Rusiyanın planlarını ehtiva edən sənədləri əldə edib

01:28
03 Mart

"Tibbi sığorta haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə

00:49
03 Mart

Gəncə şəhərində yerləşən Cümə məscidində təmir-bərpa işlərinin həyata keçirilməsi üçün vəsait ayrılması haqqında

00:49
03 Mart

"Büdcə sistemi haqqında", "Mühasibat uçotu haqqında" və "Dövlət satınalmaları haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə

00:48
03 Mart

"Minatəmizləmə fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il 13 dekabr tarixli 90-VIIQ nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və Sərəncamında dəyişiklik edilməsi barədə

00:47
03 Mart

"Büdcə sistemi haqqında", "Mühasibat uçotu haqqında" və "Dövlət satınalmaları haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 20 fevral tarixli 359-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında dəyişiklik edilməsi haqqında

00:46
03 Mart

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 10 yanvar tarixli 5 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “İcbari tibbi sığorta üzrə Xidmətlər Zərfi”ndə dəyişiklik edilməsi haqqında

00:45
03 Mart

“Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin vahid elektron informasiya sistemi haqqında Əsasnamə”nin təsdiq edilməsi barədə

00:43
03 Mart

Azərbaycan qazaxıstanlıların İrandan evakuasiyasına kömək edir

23:44
02 Mart

Avropa çempionatı: Azərbaycan seçmə mərhələdə Şimali Makedoniyaya uduzub

22:41
02 Mart

Ramin Məmmədov: Türkiyə-Azərbaycan birliyi dünyada strateji güc kimi tanınır

22:23
02 Mart

Türkiyənin hakim partiyası: İrana zərbələr beynəlxalq hüququn normalarına ziddir

21:01
02 Mart

Azərbaycan və İordaniya XİN başçılarının telefon danışığında Yaxın Şərqdə artan gərginlik əsas mövzu olub

20:49
02 Mart

Ukrayna ordusu bir sıra yaşayış məntəqələrini azad edib

20:41
02 Mart

Nazir: Ankara enerji bazarlarında sabitliyin qorunmasına çalışır

20:31
02 Mart

Azərbaycanın kosmik sənayesi ilk dəfə Barselonada keçirilən sərgidə təmsil olunur

19:53
02 Mart

İrandan təxliyə: 100-dən çox xarici vətəndaş Azərbaycan sərhədindən keçib

19:08
02 Mart

“Əmək bazarı” İşçi qrupu aktiv əmək bazarı proqramlarının genişləndirilməsini araşdırıb

19:06
02 Mart

Pit Heqset: Hazırda İran ərazisində Amerika ordusu yoxdur

18:43
02 Mart

Zelenski: Rusiya Ukraynaya qarşı yeni hücum dalğası hazırlayır

18:37
02 Mart

Dmitri Peskov: Moskva İran ətrafındakı gərginlikdən məyusdur

18:28
02 Mart

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Azərbaycan geosiyasi mövqeyini daha da möhkəmləndirib28 Fevral 2026

"Özümüzü xoşbəxt hiss edirik"27 Fevral 2026

Prezident İlham Əliyev Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışında iştirak edib YENİLƏNİB-326 Fevral 2026

Dünyada analoqu olmayan regional əməkdaşlıq25 Fevral 2026

İKİƏSRLİK CİNAYƏTLƏRİN ƏDALƏTLİ YEKUN CƏZASI24 Fevral 2026

Dünya diplomatiyasında yeni səhifə - Sülh Şurası21 Fevral 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Sənətini tezliklə Qubadlıda davam etdirəcək04 Noyabr 2025

Zibil konteynerlərinə ehtiyac var04 Noyabr 2025

Bir məktuba iki cavab04 Noyabr 2025

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!