16 May 2025 19:46
769
DÜNYA
A- A+
Üzərində “Türk-Xaqan” yazısı olan VI əsrə aid sikkə tapılıb

Üzərində “Türk-Xaqan” yazısı olan VI əsrə aid sikkə tapılıb


Özbəkistan paytaxtı Daşkənd yaxınlığında aparılan qazıntılar zamanı üzərində “Türk-xaqan” yazısı olan VI əsrə aid sikkə aşkarlanıb. Bu kəşf Türk Xaqanlığının ilk dövrləri və türk etnoniminin ilk yazılı qeydi haqqında formalaşmış təsəvvürləri kökündən dəyişdirə bilər.

Özbəkistan Elmlər Akademiyasının Milli Arxeologiya Mərkəzinin aparıcı eksperti, professor Qaybulla Babayarov soqd qrafikası ilə yazılmış yazını “twrk x'γ'n” – “Türk-Xaqan” kimi deşifrə edib. “Əvvəllər belə hesab olunurdu ki, “Türk-xaqan” ifadəsinin ilk xatırlanması VIII əsrin əvvəllərinə aid Orxon yazılarına aiddir. Bu sikkə tarixi sərhədi 6-cı əsrin sonu – 7-ci əsrin əvvəlinə, yəni eramızın 580-610-cu illərinə qədər geri itələyir. Beləliklə, “türk” adının tarixi təxminən 1400-1500 il əvvələ gedib çıxır” ”, - deyə professor Babayarov qeyd edib.

Professor eyni zamanda sikkənin mənşəyinin nəhəng Türk İmperatorluğunun yaradılmasında əsas fiqur olan İstemi Xaqanın nəsli ilə bağlı ola biləcəyini də ehtimal edir. İstemi xaqan Orta Asiyanın mərkəzində strateji əhəmiyyətli bölgə olan Fərqanə bölgəsini idarə edirdi. Sikkənin ikonoqrafiyası və hazırlanma texnologiyası, yəni diametri, çəkisi, texniki parametrləri və metal tərkibi Qərbi Türk Xaqanlığının Yabquluk hakimiyyəti dövrünə (VI əsrin sonu – VII əsrin əvvəlləri) uyğun gəlir. Bu xüsusiyyətləri onu Yabqu xaqan dövründə (7-ci əsrin əvvəlləri – 630-cu illər) və Qərbi türklərin xaqanlığının sonrakı dövründə (630-740-cı illər) buraxılmış sikkələrdən fərqləndirir.


Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Prezident Ərdoğan: İran ətrafında böhranın aradan qaldırılması şansı hələ də mövcuddur

15:07
11 Mart

Mina problemi ilə əlaqədar ölkəmizin Çin ilə əməkdaşlığı genişlənəcək  

15:06
11 Mart

Kreml: İstanbul Ukrayna üzrə danışıqlar platformasıdır

15:04
11 Mart

Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib

15:03
11 Mart

AFFA “Neftçi”ni 23 000 manat məbləğində cərimələyib

15:03
11 Mart

Estoniya Parlamenti Naxçıvana dron hücumunu qınayan bəyanat yayıb

15:02
11 Mart

Astana, Bakı və Daşkənd Avropaya enerji körpüsü qurur

15:01
11 Mart

“Sabah”ın məşqçisinə 7, Qurban Qurbanovun köməkçilərinə 6 oyunluq cəza verilib

15:00
11 Mart

328 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçası əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilib  

14:58
11 Mart

Quba rayonunun inzibati ərazi dairəsinin tərkibinə daxil olan yaşayış məntəqələrinin adları dəyişdirilir  

14:55
11 Mart

Qazaxıstan və Azərbaycan könüllüləri Xəzərin sahillərini təmizləyiblər

14:54
11 Mart

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı

14:18
11 Mart

Türkiyəyə məxsus 15 gəmi Hörmüz boğazında gözləmə vəziyyətindədir

14:18
11 Mart

Qırımızı Bazarda daha 20 ailəyə evlərinin açarları təqdim olunub – YENİLƏNİB

14:17
11 Mart

Əli Əsədov Beynəlxalq Kanoe Federasiyasının və Avropa Kanoe Assosiasiyasının prezidentləri ilə görüşüb

14:14
11 Mart

Yaponiyaya məxsus yük gəmisi Körfəzdə atəşə tutulub

13:56
11 Mart

Azərbaycanlı ailə İrandan təxliyə olunub 

13:41
11 Mart

ABŞ: İlin ikinci rübündə “Brent”in qiyməti 91 dollara yüksələ bilər

13:32
11 Mart

Xocalının Xanabad kəndinə növbəti köç olub

13:16
11 Mart

IDEA-nın aksiyası zamanı Zaqatalada 800-dən çox ağac əkilib

13:15
11 Mart

Şuşada tədris prosesi izlənilib

13:13
11 Mart

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!