Qlobal platformalarda Azərbaycanın artan rolu və nüfuzu

Azərbaycanın qlobal diplomatiyada çəkisi artır

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının institusional mərkəzinə çevrilir

Qardaş ölkə, strateji tərəfdaş

Milli maraqları qətiyyətlə təmin edən lider

MİLYONLARA SEVİNC BƏXŞ EDƏN BÖYÜK ÜRƏK SAHİBİ

Mütləq qələbənin Azərbaycan nümunəsi

ÖZ XALQININ DÜŞMƏNİNƏ VƏ QATİLİNƏ ÇEVRİLƏNLƏR

Azərbaycan nümunəsi

04 Dekabr 2021 01:09

1152

Elm və texnika

A- A+

Hesabı asanlaşdıran maşın

Onluqlara qədər hesablamaları asanlıqla edən insanların daha böyük rəqəmlərlə işlədikləri zaman çətinliklə üzləşmələri hesablama maşınının kəşfinə yol açdı. Əvvəlcə başlarda çubuqlar üzərində muncuqlardan istifadə edərək sadə prinsipli mexaniki hesablamalar həyata keçirildi. Bu alət çərçivədə yerləşən sıralardan və hər sırada 10 muncuqdan ibarət idi. Bununla da toplama-çıxma əməliyyatları sürətli və daha az səhvə yol verilərək edilirdi.

İlk mexaniki kalkulyator 1642-ci ildə fransız riyaziyyatçı Blez Paskalın ixtirasıdır. Hesablama maşını insan zəkası olmadan 4 hesab əməliyyatını yerinə yetirə bilirdi. Burada dişli çarxlardan istifadə edilirdi. Çarxların vasitəsilə 2 sayın toplanıb çıxılması və onların təkrarlanması ilə vurma, bölmə əməliyyatlarının edilməsi mümkün idi. O, bu maşını atası üçün hazırlamışdı. Vergilər üzrə nəzarətçi işləyən atası hesablamalarda çətinlik çəkdiyi üçün Paskalın bu aləti ona işlərində kömək edirdi. Hazırda “Paskal maşınının” 9 orijinal nümunəsi mövcuddur.

Bu kimi kalkulyator növlərindən uzun müddət istifadə edilib. Lakin hazırlanması çox çətin, ölçüsü isə böyük olduğundan hər kəs tərəfindən istifadəsi əlverişli olmayıb. 1948-ci ildə Curt Herzstarkın portativ kalkulyator ideyası nəticəsində mexaniki hesablama maşınlarının son yığcam cib versiyaları yaradılıb.

“ENIAC”-ın yaradılması ilə elektronlaşdırılan kalkulyatorların tarixində yeni era başlayıb. Bu, olduqca sürətli alət idi və yaddaşında on rəqəmli ədədləri belə saxlaya bilirdi. Bununla belə onun çəkisi 27 ton ağırlığında və böyük həcmə malik idi. 1961-ci ilə aid dünyanın ilk tam elektron kalkulyatoru isə “ANITA” adlanır. Bu maşının ölçüsü digərlərinə nisbətən kiçildilmiş və ona düyməli klaviatura əlavə edilmişdi. Yeni funksiyaları nəticəsində kalkulyator 3 il ərzində on minlərlə satışa səbəb oldu. Hesablama alətlərinin bundan sonrakı dövrlərində xüsusi dəyişikliklər mikroçipin tətbiqi ilə baş verib.

Digər Xəbərlər

17 Aprel 2026 VI “Yüksəliş”: Bakı, Abşeron-Xızı və Qarabağ iqtisadi rayonları liderdir

17 Aprel 2026 Fərhad Hacıyev: “Yüksəliş”in onlayn imtahan mərhələsində iştirakçılara 4 blok üzrə 25 sual veriləcək

17 Aprel 2026 Fərhad Hacıyev: Müsabiqədən sonra 80-dən artıq qalibimizin karyera yüksəlişi olub

17 Aprel 2026 “Yüksəliş” müsabiqəsində 10 mindən çox namizəd təkrar iştirak edəcək VİDEO

16 Aprel 2026 Azərbaycanda nadir elementlərlə zəngin yeni ərazilər müəyyən edilib

16 Aprel 2026 “Yüksəliş” müsabiqəsinə qeydiyyat başa çatır

15 Aprel 2026 Dünya Autizm Məlumatlandırma Gününə həsr olunmuş elmi-praktik konfrans keçirilib

13 Aprel 2026 “Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər” toplusunun yeni nömrəsi çapdan çıxıb

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

“Shandian” adlı robot Pekin robot-insan yarımarafonunun qalibi olub

10:57
19 Aprel

Azərbaycan ilə Meksika arasında diaspor fəaliyyətinə dair memorandum imzalanıb

10:56
19 Aprel

Nazir Ceyhun Bayramov Tailanda işgüzar səfərə yola düşüb

10:55
19 Aprel

Rusiyanın bir sıra ərazilərinə dron hücumu olub

10:54
19 Aprel

İran: Hücumlar nəticəsində 3500 insan həlak olub

10:46
19 Aprel

Avropada inflyasiya sürətlənib

10:39
19 Aprel

Macarıstanda seçki nəticələri rəsmən elan edilib

10:29
19 Aprel

Yumurta min bir dərdin dərmanıdır

10:21
19 Aprel

İranla ABŞ arasında uranla bağlı fikir ayrılığı davam edir

10:16
19 Aprel

Azərbaycan və Aİ arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və enerji təhlükəsizliyi üzrə əməkdaşlıq nəzərdən keçirilib

10:11
19 Aprel

Azərbaycanın D-8 daxilində aktiv fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilir

10:01
19 Aprel

Nazirlər təhlükəsizlik çağırışlarının aradan qaldırılmasında dialoq və diplomatiyanın rolundan danışıblar

09:53
19 Aprel

Azərbaycan və Qırğızıstan arasında əməkdaşlıq çoxşaxəli xarakter daşıyır

09:41
19 Aprel

TDT-nin gücü onun birliyində, ortaq dəyərlərində və ümumi baxışında əks olunub – nazirlərin qeyri-rəsmi iclası

09:36
19 Aprel

Azərbaycan-Türkmənistan münasibətləri: Hörmət və etimada əsaslanan tərəfdaşlıq möhkəmlənir

09:29
19 Aprel

Media: Şimali Koreya bir neçə ballistik raket buraxıb

09:27
19 Aprel

Portuqaliyalı nazirə sülh gündəliyi və atılan addımlar barədə məlumat verilib

09:21
19 Aprel

Azərbaycan ilə Əlcəzair münasibətlərinin inkişaf perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb

09:13
19 Aprel

Azərbaycan Afrika qitəsi ölkələri ilə əlaqələrin daha da inkişafına xüsusi əhəmiyyət verir

09:08
19 Aprel

Azərbaycan ilə İordaniya arasında əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün səylər artırılır

08:59
19 Aprel

Azərbaycanın NATO ilə uzunmüddətli və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı yüksək qiymətləndirilib

08:47
19 Aprel

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Qlobal münaqişələr fonunda Azərbaycan reallığı10 Aprel 2026

Qafqaz evi09 Aprel 2026

Yeni istiqamət, yeni hədəflər08 Aprel 2026

Qarabağ üzərindən siyasi spekulyasiya qəbuledilməzdir07 Aprel 2026

Azərbaycan Prezidenti və Gürcüstanın Baş naziri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər YENİLƏNİB06 Aprel 2026

NƏHAYƏT!02 Aprel 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

"Vətəndaşlar növbəlilik əsasında su ilə təmin olunurlar"10 Aprel 2026

Torpaq sürüşməsi üzündən kəndimiz boşalır10 Aprel 2026

Bakı funikulyoru - bir neçə dəqiqəlik yol, 65 illik tarix10 Aprel 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!