- Qonşumla
iki ildir torpaq üstündə mübahisə yaşayıram. Bununla bağlı məhkəməyə müraciət
etməyimi məsləhət gördülər. Lakin təcrübəm olmadığı üçün hansı sənədləri
hazırlayacağımı və məhkəməyə necə ərizə yazacağımı bilmirəm. Vəkilə isə ödəmək
üçün yetəri qədər vəsaitim yoxdur, çünki işsizəm. Bu halda nə edə bilərəm?
Əli MƏMMƏDOV,
Dübəndi qəsəbəsi
Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, qarşılaşdığınız
mübahisə, yəni torpaq mübahisələri həm mülkiyyət hüququ, həm də texniki sərhəd
müəyyənləşdirilməsi baxımından mürəkkəb kateqoriyalı mülki işlər sırasına
daxildir.
Sizin vəkilin hüquqi yardım xidmətindən istifadə üçün maddi
imkanınızın olmaması hüquqlarınızı müdafiə etməyə mane olmamalıdır. Çünki qüvvədə
olan qanunvericilik bu cür hallar üçün pulsuz hüquqi yardım mexanizmləri nəzərdə
tutur. Belə ki, "Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan
Respublikası Qanununun 16-cı maddəsinin I hissəsinə əsasən, Vəkillər
Kollegiyasına üzv olduğu dövrdə vəkil normativ hüquqi aktlarla müəyyən olunmuş
qaydada və hallarda hüquqi yardım haqqını ödəmək üçün kifayət qədər vəsaiti
olmayan şəxslərə dövlət hesabına hüquqi yardım göstərməlidir.
Normativ hüquqi aktlara gəlincə, Azərbaycan Respublikası
Mülki Prosessual Məcəlləsinin 67-1.2-ci maddəsinə əsasən, birinci və
apellyasiya instansiya məhkəmələrində mülki işlər üzrə məhkəmə icraatında
maraqlarının təmsil olunması və prosessual hüquqlarının həyata keçirilməsi məqsədilə
peşəkar hüquqi yardıma ehtiyacı olan, lakin kifayət qədər vəsaiti olmayan şəxsin
dövlət hesabına vəkil ilə təmin olunması məsələsini məhkəmə həll edir. Bu işlərə,
məhkəməyə müraciət etmək üçün hüquqi yardıma ehtiyacı olan, lakin kifayət qədər
vəsaiti olmayan şəxsin müraciətinə əsasən vəkil qurumunun ərizəsi əsasında həmin
qurumun yerləşdiyi yer üzrə rayon (şəhər) məhkəməsi, məhkəmə icraatı zamanı isə
işdə iştirak edən şəxsin yazılı müraciəti əsasında işə baxan məhkəmə tərəfindən
baxılır.
Göründüyü kimi, sizin qarşılaşdığınız çətinliklə bağlı peşəkar
hüquqi yardıma ehtiyacınız var, lakin bunun üçün kifayət qədər vəsaitiniz
yoxdur, o zaman dövlət hesabına vəkil ilə təmin olunma ilə bağlı vəkil qurumuna
müvafiq ərizə ilə müraciət etməlisiniz. Ərizənizə qarşılaşdığınız çətinliklə
bağlı müvafiq sənədləri, xüsusilə vəkil tərəfindən göstərilən hüquqi yardım
haqqını ödəməkdən azad edilmə ilə bağlı müvafiq sənədi əlavə etməyiniz zəruridir.
Nəzərə alın ki, müraciət etdiyiniz vəkil qurumu bununla
bağlı müvafiq rayon (şəhər) məhkəməsinə müraciət edir. Məhkəmə bu ərizəyə daxil
olduğu vaxtdan 15 gün müddətində baxmalıdır. Əgər müraciət müvəqqəti təminat tədbirlərinin
tətbiqi ilə bağlıdırsa, işə təxirə salınmadan, lakin növbəti iş günündən gec
olmayaraq baxılır.
Məhkəmə Mülki Prosessual Məcəllənin 67-1.4-cü maddəsində
göstərilən şəxslərin, habelə vəkilin xidmətlərini ödəmək üçün kifayət qədər vəsaiti
olmayan digər iş baislərinin hüquqi yardım haqqını ödəməkdən azad edilməsi və
bu ödənişin dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına həyata keçirilməsi (yaxud bundan
imtina edilməsi) barədə əsaslandırılmış qərardad qəbul edir.
Mülki Prosessual Məcəllənin 67-1.4-cü maddəsində göstərilən
şəxslərin dairəsinə isə aşağıdakılar daxildir:
1. Orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi
müəyyən edilmiş və işləməyən şəxslər, eləcə də əlilliyi olan uşaqlar;
2. İnsan alverinin qurbanları, məişət zorakılığından zərər çəkmiş
şəxslər;
3. Valideyn himayəsindən məhrum olunmuş uşaqlar;
4. Ünvanlı dövlət sosial yardımı alan ailələrin üzvləri;
5. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanında işsiz kimi qeydiyyatda
olan şəxslər;
6. Maddi vəziyyəti və orta aylıq gəlirinin cari il üçün
yaşayış minimumundan əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olması məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilən
digər şəxslər.
Məhkəmənin dövlət hesabına vəkillə təmin olunma barədə qərardadı
icra edilməsi üçün Vəkillər Kollegiyasına daxil olur və müvafiq qaydaya uyğun
olaraq sizə peşəkar hüquqi yardım göstərmək məqsədilə vəkil təyin edilir.
Məhkəməyə təqdim edilməsi üçün iddia ərizəsinin yazılması,
eləcə də iddia ərizəsinə əlavə edilən sənədlərin dairəsinə gəlincə, təyin
olunmuş vəkil bu istiqamətdə sizə zəruri hüquqi yardım göstərməlidir.
Sualı cavablandırdı:
Paşa SƏFƏROV,
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü
