Keçən həftə ABŞ İkinci Dünya müharibəsindən bəri ilk dəfə xalis neft ixracatçısına çevrilməyə yaxın olub. Təchizat həcmləri rekord səviyyələrə yaxınlaşıb və İranla müharibə nəticəsində məhdudlaşdırılan Yaxın Şərq tədarükünü əvəz etmək istəyən Asiya və Avropadakı alıcıların tələbatını ödəyib.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi tarixdə qlobal enerji bazarlarında ən böyük pozuntuya səbəb olub, çünki İranın gəmiçiliklə bağlı təhdidləri dünya neft və qaz tədarükünün təxminən beşdəbirinin Hörmüz boğazından keçməsini dayandırıb.
Reuters agentliyinin məlumatına görə, Asiya və Avropadakı neft emalı zavodları bu təchizatlardan asılı olaraq, mümkün olan hər yerdə alternativ yüklər alır. Bu, dünyanın ən böyük istehsalçısı olan ABŞ neftinə tələbatı kəskin şəkildə artırır.
Analitiklər və treyderlər iddia edirlər ki, ABŞ ixrac potensialına sürətlə yaxınlaşır.
ABŞ hökumətinin çərşənbə günü açıqlanan məlumatlarına görə, xalis xam neft idxalı və ya idxal ilə ixrac arasındakı fərq ötən həftə gündə 66 min barelə düşüb ki, bu da həftəlik məlumatların 2001-ci ildə dərc olunmağa başlamasından bəri ən aşağı səviyyədir, ixrac isə gündəlik 5,2 milyon barelə yüksələrək yeddi ayın ən yüksək səviyyəsinə çatıb.
Məlumatlara görə, ABŞ-nin illik əsasda xam neftin xalis ixracatçısına çevrilməsi sonuncu dəfə 1943-cü ildə olub.
Gəmiçiliyi izləmə xidməti “Kpler”in məlumatına görə, ötən həftə Avropaya gündə təxminən 2,4 milyon barel neft və ya ABŞ ixracatının təxminən 47 faizi göndərilib. Neftin təxminən gündəlik 1,49 milyon bareli və ya təxminən 37 faizi Asiyaya göndərilib ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 30 faiz çoxdur.
Ən böyük alıcılar arasında Niderland, Yaponiya, Fransa, Almaniya və Cənubi Koreya var.
Ekspertlərin fikrincə, bazar artıq ixrac limitlərini sınaqdan keçirir. Hər əlavə barel üçün yükdaşımaları logistika baxımından əvvəlkindən daha baha başa gəlir.
