Alternative content

00:33 22 Sentyabr 2018
ONLINE XƏBƏR LENTİ
FOTOXRONİKA
PAYIZ
BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir. Müstəqilliyin çətin yolları ilə kövrək addımlarını atan anamız Azərbaycan övlad məhəbbətinə və köməyinə daim ehtiyac duyur. Onun Qarabağ adlı yarasını sağaltmaq, bütövlüyünü bərpa etmək üçün hamımız əl-ələ verməliyik!
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!

Azərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin qərarı № 63
Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin qərarı № 63
ANA SƏHİFƏ / Nazirlər Kabineti
12:03 06.03.2016

 

№ 63                                                  Bakı şəhəri, 17 fevral 2016-cı il

 

“2016-2020-ci illər üçün İİV/QİÇS-lə mübarizə üzrə Tədbirlər Proqramı”nın  təsdiq edilməsi haqqında

 

“Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 29 dekabr tarixli 800 nömrəli Fərmanına əsasən, insanın immunçatışmazlığı virusunun (İİV infeksiyasının) törətdiyi xəstəliyin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsinin təkmilləşdirilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “2016-2020-ci illər üçün İİV/QİÇS-lə mübarizə üzrə Tədbirlər Proqramı” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi və digər aidiyyəti dövlət orqanları Tədbirlər Proqramının həyata keçirilməsini təmin etsinlər.

 

Artur RASİ-ZADƏ,

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

 

AzərbaycanRespublikasıNazirlər

Kabinetinin 2016-cı  il17fevral

tarixli63nömrəliqərarıilə

təsdiqedilmişdir

 

 

2016-2020-ci illər üçün İİV/QİÇS-lə mübarizə üzrə

 

TƏDBİRLƏR PROQRAMI

 

  1. 1.             Giriş

 

BMT-nin İnsan İmmunçatışmazlığı Virusu/Qazanılmış İmmun-çatışmazlığı Sindromu (İİV/QİÇS) üzrə Birləşmiş Proqramının (UNAİDS) məlumatına əsasən, dünyada hər il orta hesabla 2,5 milyon insan İİV infeksiyasına yoluxur və 2 milyona  yaxın  insan bu xəstəlikdən vəfat edir. Bu səbəbdən İİV problemi dünya səhiyyə sisteminin qlobal problemlərindən biri olaraq, cəmiyyətin sağlam inkişafına təhlükə yaradır.

İİV-nin erkən  aşkarlanmaması və profilaktik tədbirlərin vaxtında görülməməsi bu epidemiyanın sürətlə artmasına səbəb olur. Vaxtında tətbiq olunmuş müalicə İİV infeksiyasının QİÇS mərhələsinə keçməsinin qarşısını alır və yoluxmuş insanların ömürlərinin uzadılmasına imkan verir.  

Azərbaycan Respublikasında İİV infeksiyası ilə mübarizə məqsədi ilə bu infeksiyanın aşkarlanması, profilaktikası və İİV-li insanların müalicəsi sahəsində mühüm tədbirlər həyata keçirilir. “İnsanın immunçatışmazlığı virusunun törətdiyi xəstəliklə mübarizə haqqında” Azərbaycan  Respublikasının 2010-cu il 11 may tarixli 1001-IIIQ nömrəli Qanununun qəbul edilməsi bu infeksiyaya qarşı kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsinə zəmin yaratmışdır.

Hazırda respublikada İİV infeksiyası ilə mübarizə aparan tibb müəssisələri şəbəkəsi mövcuddur. Son illər ərzində bu müəssisələrin maddi-texniki bazası gücləndirilmişdir. Respublikanın şəhər və rayonlarında 6 regional antiretrovirus terapiya mərkəzi yaradılmış və Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzinin laboratoriya xidməti müasir avadanlıqlarla təchiz edilmişdir.

Azərbaycan İİV-yə yoluxma səviyyəsi aşağı olan ölkələr sırasına daxildir. Buna baxmayaraq, respublikada İİV infeksiyası üzrə epidemioloji vəziyyət ciddi nəzarətdə saxlanılır.

Ümumilikdə Azərbaycan Respublikasında İİV-yə yoluxmuş 4 mindən artıq  şəxs qeydiyyatdadır.  İİV infeksiyasının ölkədə yayılması əsasən yüksək risk qrupuna aid olan inyeksion narkotik maddələrin istifadəçiləri hesabına baş verir. Belə ki, ölkə üzrə İİV-yəyoluxmış şəxslərin 57,8%-i inyeksion narkotik maddələrin istifadəçiləridir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 29 dekabr tarixli 800 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan 2020: Gələcəyə Baxış” İnkişaf Konsepsiyası”na uyğun olaraq hazırlanmış “2016-2020-ci illər üçün İİV/QİÇS-lə mübarizə üzrəTədbirlər Proqramı” (bundan sonra- Tədbirlər Proqramı) bu xəstəliklə bağlı problemlərin köklü surətdə həlli məqsədi ilə profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsinə, xəstələrin davamlı müalicəsi üçün antiretrovirus dərman preparatları, qulluq və dəstəklə təmin edilməsinə, laboratoriya xidmətinin müasir avadanlıqlarla və reaktivlərlə təchizatına və bu sahə üçün kadrların hazırlanmasınayönəldilmişdir.

 

  1. 2.            Tədbirlər Proqramının  məqsədi və əsas vəzifələri

 

2.1. Tədbirlər Proqramının məqsədi Azərbaycan Respub-likasında İİV infeksiyasının yayılma səviyyəsinin aşağı salınması, İİV-lə yaşayan insanların ömrünün uzadılması və həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasıdır.

2.2. Tədbirlər Proqramının  əsas vəzifələri aşağıdakılardır:

2.2.1. İİV infeksiyasının diaqnostikasının və müalicəsinin  təkmilləşdirilməsi;

2.2.2.  İİV-yə yoluxmaya yüksəkriskli əhali qrupları arasında bu infeksiyanın profilaktikası məqsədi ilə zərərin azaldılması və digər profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsi; 

2.2.3. İİV infeksiyası ilə bağlı ölüm hallarının azaldılması;

2.2.4. İİV-lə yaşayan insanların  zəruri qulluq və dəstək xidmətləri ilə təmin edilməsi;

2.2.5. İV-lə mübarizə sahəsində fəaliyyət göstərən tibb  müəssisələrinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi;

2.2.6. İİV-lə yaşayan insanların dərman preparatları ilə davamlı təminatı;

2.2.7. İİV-lə mübarizə xidmətinin kadr potensialının gücləndirilməsi;

2.2.8. əhalinin İİV-lə mübarizə sahəsində maarifləndirilməsi.

 

3. Monitorinq və qiymətləndirmə

 

3.1. Tədbirlər Proqramı üzrə həyata keçiriləcək tədbirlərin əlaqələndirilməsini, monitorinqini və qiymətləndirilməsini Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi həyata keçirir.

3.2. Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi Tədbirlər Proqramının icrasına aidiyyəti beynəlxalq və qeyri-hökumət təşkilatlarının cəlb olunmasını təmin edir.

 

4.  Tədbirlər Proqramının maliyyələşdirilməsi

 

4.1. Tədbirlər Proqramında nəzərdə tutulan tədbirlər müvafiq illər üzrə Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsinin “Səhiyyə” bölməsi üzrə nəzərdə tutulmuş vəsait dairəsində maliyyələşdirilir.

4.2. Tədbirlər Proqramının icrasının səmərəliliyini artırmaq məqsədi ilə kreditlər, qrantlar və Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə zidd olmayan digər maliyyə mənbələri cəlb edilə bilər.

 

5. Tədbirlər Proqramının həyata keçirilməsindən                     gözlənilən nəticələr

 

5.1. Tədbirlər Proqramının həyata keçirilməsindən gözlənilən nəticələr aşağıdakılardır:

5.1.1. əhali, ilk növbədə İİV-ə yoluxmaya  yüksəkriskli qruplar (inyeksion narkotik istifadəçiləri, nizamsız cinsi əlaqədə olan şəxslər, cinsi azlıqlar, məhkumlar) arasında İİV-nin yayılma səviyyəsinin aşağı salınması;

5.1.2. İİV-nin anadan körpəyə ötürülməsi hallarının qarşısının alınması;

5.1.3. erkən aşkarlanma, müalicə, qulluq və yardım vasitəsilə İİV infeksiyası ilə bağlı ölüm hallarının azaldılması və İİV-lə yaşayan insanların ömürlərinin uzadılması.

 

6. Tədbirlər Proqramının həyata keçirilməsi üzrə                  Fəaliyyət Planı

 

Sıra
№-si

Tədbirin adı

İcraçılar

İcra müddəti (illər üzrə)

1

2

3

4

6.1.   Proqramın həyata keçirilməsi üzrə təşkilati tədbirlər

6.1.1.

İİV-yə qarşı mübarizə tədbirlərinin koordinasiyası və sektorlararası əlaqələrin gücləndirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi,

Əmək və Əhalinin   Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, Gənclər və İdman Nazirliyi, Təhsil Nazirliyi

2016-2020

1

2

3

4

6.1.2.

İİV-lə mübarizə üzrə profilaktika, müalicə, qayğı və dəstək tədbirlərinin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə uyğun təkmilləşdirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi,

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi

2016-2020

6.1.3.

İİV-li şəxslərin  vahid elektron registri və məlumat bazasının yaradılması 

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

2016-2017

6.2.  İİV əleyhinə müəssisələrin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi

6.2.1.

İİV-nin erkən aşkarlanması məqsədi ilə tibb müəssisələri nəzdində müayinə və məsləhət məntəqələri şəbəkəsinin geniş-ləndirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi

2016-2018

6.2.2.

İİV-lə mübarizə aparan tibb  müəssisələrinin dərman prepa-ratları,  zəruri reaktiv, avadanlıq və ləvazimatlarla  davamlı təminatı

Səhiyyə Nazirliyi ,

Ədliyyə Nazirliyi

mütəmadi

6.2.3.

İİV-lə mübarizə  aparan  tibb müəssisələrinin qoruyucu vasi-tələrlə və steril tibbi ləvazimatlarla təmin edilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

 

mütəmadi

6.3. İİV-nin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsi

6.3.1.

İİV-nin diaqnostikası və müalicəsi üzrə normativ sənədlərin və təlimatların hazırlanması və yenilənməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

mütəmadi

6.3.2.

Antiretrovirus dərmanlarına davamlılığı təyin etmək məqsədi ilə referens laboratoriyada müasir üsulların tətbiq edilməsi

Səhiyyə Nazirliyi

2016-2017

6.3.3.

Yüksəkriskli əhali qrupları arasında İİV-nin profilaktikası məqsədi ilə zərərin azaldılması layihələrinin həyata keçirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

2016-2020

6.3.4.

Səhiyyə müəssisələri daxilində İİV-ninötürülməsinin  qarşısının alınması məqsədi ilə kompleks   təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi

2016-2020

 

 

1

2

3

4

6.3.5.

Profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsi ilə İİV-nin anadan uşağa ötürülməsi hallarının qarşısının alınması məqsədi ilə bütün hamilə qadınların müayi-nələrlə əhatə edilməsi və müvafiq profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi

2016-2020

6.3.6.

İİV-nin profilaktikası məqsədi ilə  inyeksion narkotik maddə isti-fadəçiləri üçün əvəzedici terapiya daxil olmaqla, narkotik maddə asılılığından müalicə xidmətlərinin yaxşılaşdırılması

Səhiyyə Nazirliyi

2016-2020

6.3.7.

Cinsi istismara və  cinsi zorakılığa məruz qalmış şəxslərə İİV-nin profilaktikası və psixoloji yardımın göstərilməsi üzrə tədbirlərin həyata keçirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi,

Daxili İşlər  Nazirliyi

2016-2020

6.3.8.

İİV-lə yaşayan insanlar arasında vərəmin və digər yanaşı  infeksiyaların profilaktikası, diaq-nostikası və müalicəsinin təmin edilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

2016-2020

6.3.9.

İİV-lə yaşayan insanlara palliativ yardım, qulluq xidmətlərinin və dəstəyin həyata keçirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi,

 Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi

2016-2020

6.4. Kadr hazırlığı

6.4.1.

Ambulator-poliklinika və  stasio-nar tibb müəssisələrində, Ədliyyə Nazirliyinin penitensiarxidmə-tində çalışan tibb işçiləri üçün İİV-nin aşkarlanması, profilaktikası və müalicəsi üzrə təlimlərin keçiril-məsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

2016-2020

6.4.2.

İİV-nin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsi üzrə mütəxəssislərin  xarici ölkələrdə hazırlanması

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

2016-2020

6.4.3.

İİV infeksiyası ilə mübarizə sahəsində çalışan mütəxəs-sislərin konqres, konfrans, təlim və simpoziumlarda iştirakının təmin edilməsi

Səhiyyə Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi

2016-2020

1

2

3

4

6.5. İİV-lə mübarizəyə dair maarifləndirmə

 6.5.1.

Təhsil müəssisələrində İİV infeksiyasının profilaktikası və bu sahədə bilik səviyyəsinin artırıl-ması məqsədi ilə müvafiq tədbirlərin keçirilməsi

 Səhiyyə Nazirliyi,  Təhsil Nazirliyi

mütəmadi

6.5.2.

İİV-lə mübarizəyə dair maarif-ləndirmə işinin aparılması, çap materiallarının hazırlanması və yayılması

 

Səhiyyə Nazirliyi, Təhsil Nazirliyi,

Ədliyyə Nazirliyi,

Gənclər və İdman Nazirliyi, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi

mütəmadi

6.5.3.

Kütləvi informasiya vasitələri ilə İİV-nin profilaktikasına dair ictimai maarifləndirmə işinin həyata keçirilməsi

Səhiyyə Nazirliyi, kütləvi informasiya vasitələri

mütəmadi