Alternative content

14:42 19 Oktyabr 2019
ONLINE XƏBƏR LENTİ
03:14 19.10.2019 İşıqlı ölkə
Azərbaycan turizm məkanıdır - FOTO
BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir. Müstəqilliyin çətin yolları ilə kövrək addımlarını atan anamız Azərbaycan övlad məhəbbətinə və köməyinə daim ehtiyac duyur. Onun Qarabağ adlı yarasını sağaltmaq, bütövlüyünü bərpa etmək üçün hamımız əl-ələ verməliyik!
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!

istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts istanbul escorts

Azərbaycan Qəzeti Rəsmi Dövlət Qəzeti, Baş redaktor Bəxtiyar SADIQOV “Şeytan meyvəsi”nin “kəşfi”
“Şeytan meyvəsi”nin “kəşfi”
ANA SƏHİFƏ / Elm və texnika
00:36 06.10.2019


Dünyanın əksər ölkəsində qida rasionunun əsasını təşkil edən kartofun "kəşfi” tarixini bilirsinizmi?

İlk dəfə kartofu Cənubi Amerika hindilərı 14 min il bundan əvvəl becərməyə başlayıblar. Keçua hindiləri ona "papa” deyirdilər. Xristofor Kolumb 1492-ci ildə Amerikanı kəşf etdikdən sonra isə kartof ekzotik bitki kimi Avropaya gətirildi.

Kartof İspaniyaya ilk dəfə 1565-ci ildə "ayaq açıb”. Həmin il Cənubi Amerika ərazilərinə gələrək yerli əhalini qarət edən ispanlar qızıl, gümüş və digər qiymətli şeylərlə bərabər onlara maraqlı gəldiyi üçün bir kisə kartofun kökyumrusunu da öz vətənlərinə gətirirlər. Əldə etdikləri bütün qənimətləri vətənlərinə gətirdikdə krala nümayiş etdirirlər. İlk dəfə gördükləri qəribə yumru bitki hər kəsin diqqətini cəlb edir. Kral kartofun bir hissəsini hədiyyə olaraq Roma papasına göndərir. Papa da öz növbəsində digər Avropa hökmdarlarına kartof hədiyyələri göndərir və beləcə, bu bitki İspaniya, Hollandiya, İtaliya və digər Avropa ölkələrinə yayılır.

Bir qədər sonra Fransa kralı XVI Lüdovik və xanımı Mari Antuanett kartof çiçəyini şlyapalarında, libaslarında gəzdirərək, bu qəribə tərəvəzi təbliğ edirlər. Artıq 1800-cü illərdə kiçik ərazidə il ərzində dəfələrlə əkilə bilən, bol məhsuldarlığı ilə məşhurlaşan kartof İrlandiya əhalisinin başlıca qida mənbəyinə çevrilir.

Kartof Rusiyaya İspaniyada əkildikdən bir əsr sonra I Pyotrun vaxtında gəlib çıxır. Rusiyada ilk dövrlərdə kartofa "şeytan meyvəsi” deyirdilər. Xristianlar "İncil”də bəhs edilmədiyi üçün kartof əkməyi rədd edirdilər. Hətta kəndli hərəkatları da baş verirdi; çünki kəndliləri kartof əkməyə zorlayırdılar. Hərbi hissələr "kartof qiyamları”nı yatırırdılar. Sonradan kartofdan dadlı yeməklərin hazırlanma sirlərini öyrənib ondan istifadə etməyə başladılar.

Azərbaycanda isə kartofu ilk dəfə XIX əsrin əvvəllərində Almaniyanın Vürtemburq krallığından indiki Xanlar və Şəmkir rayonlarına köçürülmüş almanlar və Rusiyadan Gəncə, Lənkəran, Şamaxı və Quba qəzalarına sürgün edilmiş malakanlar əkiblər. Yerli əhali əvvəllər yeralması adlandırdığı kartofu XX əsrin əvvəllərində daha geniş becərməyə başlayır. Ruslarda olduğu kimi, bizdə də kartofu "ikinci çörək” adlandırırlar.

Maraqlıdır ki, kartof kosmosda yetişdirilən ilk məhsuldur. Amerika Aviasiya və Kosmos Dairəsi NASA ilə Viskonsin Universitetinin birgə çalışması zamanı 1995-ci ildə kosmosda kartof yetişdirmə sınağı keçirilib və uğurla nəticələnib.

1982-ci ildə yetişdirilən 4 kiloqramlıq kartof isə "Ginnesin rekordlar kitabı”na daxil olub.



NƏŞRLƏRİMİZ

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

HAVA PROQNOZU



VALYUTA


InvestAZ
ARXİV


TƏQVİM